Απ' όταν άρχισα να ακούω επισταμένως τους τροβαδούρους και τις αρχόντισσες του ρεμπέτικου και του λαϊκού μας τραγουδιού, επιστρέφω πάντοτε στις πενιές και τα άσματα του Βασίλη Τσιτσάνη και του Μάρκου Βαμβακάρη και στην φωνή της Σωτηρίας Μπέλλου. Οι μελωδίες που σκαρφίστηκαν, τα λόγια που τραγούδησαν, το μεράκι, το άχτι, ο πόνος κι η δυστυχία που βγήκε από μέσα τους τόσο πηγαία και συνταρακτικά, τους καθιστούν πυλώνες κι αξεπέραστους δημιουργούς κι ερμηνευτές της ιστορίας μας.

Η Σωτηρία Μπέλλου έχει καταγραφεί ανεξίτηλα στις συνειδήσεις μας ως η αλήτικη χροιά, η φωνή των ανθρώπων που δεν θα χωρούσαν ούτε μια στιγμή σε αυτό τον σκάρτα φτιαγμένο κόσμο, αν δεν υπήρχε η τέχνη, το τραγούδι, ο δρόμος - αν δεν γράφονταν λέξεις. Όπως και η Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, έφαγε πολύ χώμα για ν' ανθίσουν ύστερα μεθυστικά άνθη στην ψυχή της κι ανεβοκατέβηκε πολλές φορές από και προς την κορυφή της καρδιάς, της ζωής και του μουσικού στερεώματος.

Σε μια από τις καλύτερες θεατρικές παραγωγές των τελευταίων ετών, η Χριστίνα Μαξούρη μας ξεναγεί στον μαγικό και καταραμένο κόσμο της Μπέλλου, ανεβαίνοντας στο πάλκο, μπαίνοντας βαθιά στην ψυχοσύνθεσή της και εξερευνώντας τα ύψη και τα βάθη, τις συμφορές, τις απογοητεύσεις, την απαξίωση, τις σκληρές μα και τις όμορφες στιγμές της ταραχώδους ζωής της. Με το ιδιαίτερο μέταλλο της φωνής της και χωρίς καμία διάθεση μιμητισμού, χρωματίζει αγαπημένα τραγούδια της αρχόντισσας, ενώ με την παραμυθένια αφηγηματική της ικανότητα φωτίζει γνωστές και άγνωστες πτυχές του έργου και του βίου της.

«Αντιλαλούνε τα βουνά», «Όταν πίνεις στην ταβέρνα», «Κάνε λιγάκι υπομονή», «Νταλίκα», «Δεν λες κουβέντα», «Συννεφιασμένη Κυριακή», «Σαν απόκληρος γυρίζω», «Ζεϊμπέκικο (Μ' αεροπλάνα και βαπόρια)», «Μην κλαις», «Είπα να σβήσω τα παλιά», «Θα με δικάσει», «Σβήσε το φως να κοιμηθούμε», «Άνοιξε άνοιξε (γιατί δεν αντέχω)» είναι μερικά μόνο από τα τραγούδια που ακούγονται κατά την διάρκεια της παράστασης, με την Μαξούρη ενδιάμεσα να μας περιγράφει τις άστατες σχέσεις της Μπέλλου με τους συνθέτες και τους φίλους της καλλιτέχνες, όπως τον Βασίλη Τσιτσάνη που την άκουσε πρώτος να παίζει και να τραγουδά σε μια μικρή ταβέρνα στα Εξάρχεια, τον Γιάννη Παπαϊωάννου που την εμπιστεύτηκε σε πολλά αγαπημένα τραγούδια του, τον Δήμο Μούτση και την ιστορία πίσω από το ιστορικό «Δε λες κουβέντα» και πολλούς άλλους. Μας εξιστορεί την δεκαετία της ανόδου και της εξέλιξης της Μπέλλου στα αθηναϊκά κέντρα· το αέναο πάθος της με τον τζόγο που κράτησε μέχρι το τέλος της ζωής της· την πτώση, την κατάρρευση και την εξαθλίωσή της όταν οι περισσότεροι την έκαναν πέρα και με τα χρόνια την λησμόνησαν· την πολύτιμη γνωριμία της με τον αείμνηστο Κώστα Καζάκο και την επανέναρξη των εμφανίσεων και των ηχογραφήσεών της στην Λύρα του Αλέκου Πατσιφά· την συνύπαρξή της με νέους τότε έντεχνους συνθέτες· τους έρωτες, τους καημούς, τις αγάπες και τις τρέλες της· τους άγριους ξυλοδαρμούς από τους γονείς της· την ταραγμένη σχέση με την μητέρα της· το αεικίνητο και πάντα αντιδραστικό πνεύμα της που της στοίχισε πολλές φορές, αλλά την κράτησε αληθινή και ντόμπρα μέχρι το τέλος της ζωής της.

Αξιοσημείωτο στιγμιότυπο της παράστασης είναι η ερμηνεία του τραγουδιού «Θα με δικάσει» των Δημήτρη Λάγιου και Μιχάλη Μπουρμπούλη, μόνο με ένα μπουζούκι, έτσι όπως το ερμήνευσε και η Μπέλλου στα Europalia στην Γερμανία, όταν το ρεύμα έπεσε στο γεμάτο θέατρο χιλίων θεατών που θα τραγουδούσε.

Η Χριστίνα Μαξούρη έχει καθιερωθεί πια ως μία από τις σημαντικότερες ηθοποιούς και ερμηνεύτριες της νεότερης γενιάς, ως μια καλλιτεχνική φυσιογνωμία που έχει πολλά να προσδώσει στον πολιτιστικό παρόν της χώρας, ως ένα αστείρευτο ταλέντο με σχεδόν θρησκευτική λατρεία για την τέχνη που υπηρετεί. Στην παράσταση αυτή ο στόχος της δεν είναι να υποδυθεί την Σωτηρία Μπέλλου, αλλά να στρέψει το φως σε συμβάντα της ζωής της που οι περισσότεροι αγνοούν, συνδυάζοντάς τα με την ευτυχή συγκυρία των τραγουδιών της. Μοιράζει απλόχερα στο κοινό ένα δρώμενο συγκινητικό, ένα καρδιοχτύπι σθένους, μια αναγέννηση από τις στάχτες, μια ψυχική ανάταση.

Στην σκηνή την συνοδεύουν τέσσερις εξαιρετικοί και αρτιότατοι μουσικοί: ο Βασίλης Προδρόμου (κιθάρα, τραγούδι), ο Δημήτρης Κουφογιώργος (μπουζούκι), ο Ζαχαρίας Γερασκλής (μπουζούκι, τραγούδι) και ο Δημήτρης Κούστας (ακορντεόν). Μια απόλυτα δεμένη κομπανία που φέρνει στο σήμερα παιξίματα και μουσικούς συνδυασμούς που αντέχουν κι εξελίσσονται στον χρόνο διατηρώντας την γοητεία και το σκίρτημα της λαϊκής νότας και του άδολου συναισθηματισμού.

Η τρομερή αυτή σύλληψη του Δημήτρη Χαλιώτη δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί καλύτερα και από πιο κατάλληλους ανθρώπους από τους συντελεστές της παράστασης «Τα τραγούδια της Σωτηρίας». Πλην των πρωταγωνιστών που ήδη αναφέραμε παραπάνω, αξίζει μια ειδική μνεία το απλό σκηνικό-στολίδι που επιμελήθηκε ο Σωτήρης Μελανός: το ξύλινο πάλκο που ζωντανεύουν ξανά τα τραγούδια της μεγάλης μας αρχόντισσας, με μια διακριτική κυρτή σειρά αχνοφώτιστες λάμπες.

Η παράσταση ανεβαίνει κάθε Δευτέρα και Τρίτη στη Κεντρική Σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου. Να πάτε να την δείτε με μια μικρή συμβουλή: πάρτε κι ένα ποτήρι κόκκινο κρασί από το μπαρ για να απολαύσετε την παράσταση όπως της αξίζει.

Συντελεστές:

Ιδέα Δημήτρης Χαλιώτης
Καλλιτεχνική επιμέλεια Δημήτρης Χαλιώτης, Χριστίνα Μαξούρη
Σκηνογραφική επιμέλεια Σωτήρης Μελανός
Ενδυματολογική επιμέλεια Βάνα Γιαννούλα
Σχεδιασμός φωτισμών Νίκος Βλασόπουλος
Σχεδιασμός ήχου Γιάννης Παξεβάνης
Χτένισμα Θωμάς Γαλαζούλας

Τραγούδι Χριστίνα Μαξούρη
Μουσικοί επί σκηνής Δημήτρης Κουφογιώργος μπουζούκι, Βασίλης Προδρόμου κιθάρα−τραγούδι, Δημήτρης Κούστας ακορντεόν Ζαχαρίας Γερασκλής μπουζούκι−τραγούδι