Συνέντευξη με τον ηθοποιό Γιώργο Παπαπαύλου με αφορμή την παράσταση 'Ο ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ' της Φώφης Τρέζου, που ανεβαίνει στο ΘΕΑΤΡΟ 104 - BLACK BOX
Ο Αρχιτέκτων δεν χτίζει απλώς χώρους, αλλά τρόπους ζωής. Σε ποιο σημείο της παράστασης νιώθεις ότι ο ρόλος σου παύει να είναι δημιουργός και γίνεται κρατούμενος του ίδιου του σχεδίου του;
Ο Αρχιτέκτων παύει να είναι δημιουργός τη στιγμή που το σχέδιο παύει να υπηρετεί τη ζωή και αρχίζει να την αντικαθιστά. Υπάρχει ένα σημείο στην παράσταση όπου δεν «χτίζω» πια για να κατοικηθεί κάτι, αλλά για να μη διαλυθώ, να μην εξαφανιστώ. Εκεί ο ρόλος γλιστρά σχεδόν αθόρυβα από την πράξη στη εμμονή· και τότε καταλαβαίνεις ότι δεν είσαι πια ο αρχιτέκτονας του χώρου, αλλά ο ένοικός του, και μάλιστα χωρίς έξοδο κινδύνου.
Πώς σωματοποιείται στη σκηνή η έννοια της «αρχιτεκτονικής εμμονής»; Υπάρχει κάποια κίνηση ή επαναλαμβανόμενο μοτίβο που σε οδηγεί ψυχικά μέσα στον ρόλο;
Η «αρχιτεκτονική εμμονή» σωματοποιείται μέσα από την επανάληψη. Μικρές, φαινομενικά λειτουργικές κινήσεις: η ευθυγράμμιση, το μέτρημα, η διόρθωση του αόρατου. Το σώμα λειτουργεί σαν χάρακας: άκαμπτο, ακριβές, σε διαρκή εγρήγορση. Αυτή η μηχανική ακρίβεια είναι που με οδηγεί ψυχικά στον ρόλο. Όσο πιο «σωστά» κινούμαι, τόσο πιο λάθος πηγαίνουν τα πράγματα.
Ο Αρχιτέκτων μοιάζει να πιστεύει πως η τάξη σώζει τον άνθρωπο. Εσύ, μέσα από την ερμηνεία σου, τον υπερασπίζεσαι ή τον εκθέτεις;
Ο Αρχιτέκτων πιστεύει βαθιά ότι η τάξη σώζει τον άνθρωπο. Δεν τον υπερασπίζομαι, αλλά ούτε και τον καταγγέλλω. Τον εκθέτω αφήνοντάς τον να μιλήσει με απόλυτη σοβαρότητα. Η παράσταση δεν τον ειρωνεύεται· τον παρακολουθεί μέχρι τέλους. Και αυτό, τελικά, είναι πιο σκληρό από κάθε κριτική.
Σε ένα Black Box όπου όλα είναι εκτεθειμένα, πώς διαχειρίζεσαι την ευαλωτότητα ενός χαρακτήρα που θέλει απεγνωσμένα να ελέγχει τα πάντα;
Το Black Box δεν σου επιτρέπει να κρυφτείς. Η ευαλωτότητα ενός χαρακτήρα που θέλει να ελέγχει τα πάντα αποκαλύπτεται ακριβώς μέσα από αυτή την έκθεση. Δεν προσπαθώ να την «παίξω». Αφήνω το σώμα να αποτύχει μπροστά στα μάτια του θεατή: να κουραστεί, να σπάσει τον ρυθμό του, να χάσει την ακρίβειά του. Εκεί γεννιέται η ρωγμή.
Υπάρχει κάποια φράση ή παύση στο έργο που για εσένα λειτουργεί σαν “ρωγμή” — ένα σημείο όπου καταρρέει ο Αρχιτέκτων πριν το καταλάβει ο ίδιος;
«΄Ισως φταίω εγώ που θέλω οι άνθρωποι να μην αλλάζουν. Είμαι τόσο κουρασμένος, τόσο κουρασμένος. Θέλω ανθρώπους να μην αλλάζουν, να μη μεγαλώνουν, να μην ξεφεύγουν.» Είναι η στιγμή που καταλαβαίνεις ότι κάτι δεν υπολογίστηκε. Αυτή η φράση λειτουργεί για μένα σαν σεισμικό ρήγμα: μετακινεί τα πάντα.
Αν ο χαρακτήρας σου μπορούσε να σχεδιάσει έναν χώρο για τον εαυτό του εκτός παράστασης, θα ήταν καταφύγιο ή φυλακή;
Αν ο Αρχιτέκτων σχεδίαζε έναν χώρο για τον εαυτό του εκτός παράστασης, θα ήταν και τα δύο: καταφύγιο και φυλακή. Ένας απόλυτα ασφαλής χώρος, χωρίς απρόβλεπτα, χωρίς ανθρώπους που κινούνται «λάθος». Ένας χώρος τέλειος, άρα ακατοίκητος.
Τελικά, μήπως ο Αρχιτέκτονας δεν σχεδιάζει απλώς το σπίτι αλλά είναι ο ίδιος το σπίτι, με θεμέλια τις εμμονές του, πόρτες όσα επιτρέπει να φανούν και ρωγμές τους φόβους που προσπαθεί να κρύψει; Και αν ισχύει αυτό, ποια είναι η στιγμή στην παράσταση όπου ο χαρακτήρας σου αρχίζει να “καταρρέει” εκ των έσω;
Ναι, ο Αρχιτέκτων είναι το ίδιο το σπίτι. Ένα σπίτι με γερά θεμέλια, αλλά χωρίς ελαστικότητα. Οι πόρτες είναι όσα επιτρέπει να φανούν· οι ρωγμές, όσα φοβάται να παραδεχτεί. Η εσωτερική του κατάρρευση ξεκινά τη στιγμή που συνειδητοποιεί, όχι λογικά, αλλά σωματικά, ότι κανένα σχέδιο δεν μπορεί να προβλέψει την ανθρώπινη παρουσία.
Φεύγοντας από τον ρόλο μετά την παράσταση, τι είναι πιο δύσκολο να αποτινάξεις: την ανάγκη για έλεγχο ή την ψευδαίσθηση ότι όλα μπορούν να διορθωθούν με ένα νέο σχέδιο;
Φεύγοντας από τον ρόλο, το πιο δύσκολο να αποτινάξω δεν είναι η ανάγκη για έλεγχο, αλλά η ψευδαίσθηση ότι όλα διορθώνονται. Ο Αρχιτέκτων μου θυμίζει κάθε βράδυ ότι κάποια πράγματα δεν χρειάζονται νέο σχέδιο· χρειάζονται να τα αφήσεις να πέσουν. Και αυτό, για έναν άνθρωπο της τάξης, είναι ίσως το πιο επαναστατικό πράγμα.
Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης :https://www.ticketservices.gr/event/theatro-104-o-arxitekton-tis-fofis-trezou/?lang=el

