Πώς είναι να μιλάτε για τη μετανάστευση, εσείς, ένας τόσο πολυταξιδεμένος άνθρωπος;

Είναι μια πρόκληση, διότι όταν μιλάς δημόσια για τέτοια ζητήματα πρέπει να έχεις εμπειρία, γνώση και κυρίως, να μη σηκώνεις με επιπολαιότητα τη σημαία που απαιτεί το κάθε ακροατήριο. Υπάρχουν αλήθειες που δεν αρέσουν, αλλά είναι καθήκον σου, όταν μιλάς δημόσια, να μην κρύβεσαι. Μια ώριμη κοινωνία οφείλει να ακούει την αντίθετη γνώμη, όχι όμως για να πυροδοτεί εντάσεις, αλλά για να βρίσκει λύσεις.

Τι το διαφορετικό μπορεί να ανακαλύψει κανείς σε μια ξένη χώρα μακριά από τον τόπο του; Τόσο για τη ζωή όσο και για τον ίδιο του τον εαυτό;

Άπειρα πράγματα. Κατ’ αρχάς ωριμάζεις απότομα. Ανακαλύπτεις μια χειμαρρώδη δύναμη μέσα σου. Μαθαίνεις να αντιμετωπίζεις το πεπρωμένο κατάματα. Μελετάς αλλιώς τα δεδομένα και τα γεγονότα. Είσαι μονίμως σε εγρήγορση, οι αισθήσεις σου δηλαδή λειτουργούν στο ακέραιο. Βρίσκεις τρόπους επιβίωσης εκεί που συναντάς αδιέξοδα.

Προσωπικά, ανακάλυψα ότι έχω τεράστια αντοχή στις δυσκολίες, ότι έχω τρομερή εφευρετικότητα για να ανταπεξέρχομαι στις προκλήσεις και ότι έχω σπουδαίο ταλέντο στο να μαθαίνω γλώσσες· και όχι επιφανειακά, καθώς ασχολούμαι εκτενώς με τη μελέτη τους.

Η μετανάστευση είναι μια πληγή που φαίνεται να μην κλείνει ποτέ τα τελευταία χρόνια σε όλο τον κόσμο. Τι είναι αυτό που θέλει να μας προσφέρει αυτό το θεατρικό έργο και που ακριβώς συναντιέται με τη σημερινή παγκόσμια κατάσταση;

Απαντώ εν μέρει με δυο απόσπασμα από το κείμενο της παράστασης:

«...Το μεταναστευτικό απασχολεί όλο το πολιτικό φάσμα και όλοι έχουν άποψη για το τι πρέπει να γίνει με μας... Έχουν όντως άποψη ή απλώς εκμεταλλεύονται πολιτικά και οικονομικά αυτό το φαινόμενο;»

«...Η μετανάστευση υπήρχε ανέκαθεν, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο. Αυτή την εποχή όμως απασχολεί καθημερινά την πολιτική· οι δεξιοί θεωρούν ότι είναι η αιτία πολλών δεινών και οι αριστεροί αγνοούν τα προβλήματα που προκαλεί η χωρίς σχεδιασμό μαζική μετανάστευση...»

Εγώ θεωρώ ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές είναι προβληματικές από τη βάση τους. Δεν λύνουν το ζήτημα, αντιθέτως, το διογκώνουν και ταυτοχρόνως δημιουργούν περισσότερο ρατσισμό. Δεν υπάρχει ισορροπία παρά μόνο ακατάστατες φωνές και σπατάλη πόρων. Η ένταξη των μεταναστών δεν γίνεται με ομαλό και ουσιαστικό τρόπο, με αποτέλεσμα αυτό το ανθρώπινο δυναμικό να μένει ανεκμετάλλευτο.

Από την άλλη, όταν είσαι μετανάστης πρέπει να καταλάβεις ποια είναι η θέση σου· η οποία δεν πρέπει να είναι μια υποδεέστερη θέση, αλλά μια θέση σεβασμού προς την κουλτούρα της νέας σου χώρας. Το να σέβεσαι την καινούργια σου πατρίδα δεν σε μειώνει, αλλά σου δίνει τα απαραίτητα εφόδια να ενταχθείς. Οφείλεις δηλαδή να καταβροχθίσεις τα καινούργια δεδομένα και να τα επεξεργαστείς δημιουργικά, ώστε να βρεις τον πραγματικό σου ρόλο στο νέο κοινωνικό σου γίγνεσθαι.

Θα σας πω ένα απλοϊκό παράδειγμα ουσιαστικής αξιοποίησης αυτών των ανθρώπων: Μια μέρα παρατηρούσα κάποιους Ινδούς και Μπαγκλαντεσιανούς ναι παίζουν κρίκετ σε ένα πάρκο. Εκείνη τη στιγμή μου ήρθε το εξής ερώτημα: Γιατί δεν τους αξιοποιεί είτε ο δημόσιος είτε ο ιδιωτικός τομέας μέσω κάποιας ακαδημίας, ώστε να προπονούνται και να προπονούν όσους ενδιαφέρονται να μάθουν το άθλημα, Έλληνες και μη; Δεν θα μπορούσαν ακόμα και να φτιάξουν μια σοβαρή ομάδα και να κατεβαίνουν σε αγώνες; Υπάρχουν πολλά τέτοια απτά παραδείγματα που θα άλλαζαν ακόμα και το πως βλέπουμε κάποιες ομάδες μεταναστών.

Έλεγε ο ποιητής ότι «όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει». Για εσάς που βλέπετε τα πράγματα από μια άλλη βάση, κατά πόσο ισχύει αυτός ο στίχος;

«Όπου κι αν ταξιδέψω το Μεξικό με πληγώνει». Έχει το ίδιο νόημα έτσι δεν είναι; Και αυτό επειδή η κάθε μικρή ή μεγάλη πατρίδα σημαδεύει, επειδή οι ρίζες απλώνονται, επεκτείνονται, μα δεν κόβονται. Εγώ όπου κι αν πάω θα είμαι ένας Μεξικάνος ταξιδευτής με τις ρίζες φυτεμένες στο γενέθλιο του τόπο. Βεβαίως είμαι υπερήφανος και ευγνώμων που μετέχω της ελληνικής παιδείας, που διεύρυνε τους ορίζοντές μου ώστε να ανακαλύψω τον εαυτό μου, που «μ’ έμαθε και ξέρω ν’ ανασαίνω όπου βρεθώ, να πεθαίνω όπου πατώ...». Είμαι υπερήφανος και ευγνώμων που οι ρίζες μου έχουν ποτιστεί με Ελλάδα, σε σημείο να έχω μαζέψει τόσους καρπούς όσες είναι οι άσπρες τρίχες του κεφαλιού μου.

Τι είναι αυτό που σας τράβηξε κοντά στην Ελλάδα, στην παράδοση και την γλώσσα της;

Ακολουθεί spolier, (γελά). Σας παραθέτω ένα απόσπασμα του έργου, το οποίο απαντά καταλλήλως: «...η Ελλάς ήταν πάντα παρούσα στη ζωή μου: Στο δημοτικό, όπου διαβάζαμε ποιήματα του Καβάφη σαν παραμυθάκια. Στη δραματική σχολή, όπου το αρχαίο ελληνικό θέατρο ήταν η αφετηρία μας. Στη σχολή ισπανικής φιλολογίας, όπου το μάθημα των ελληνικών ετυμολογιών ήταν μια αποκάλυψη».

Μιλήστε μας λίγο για την συνεργασία σας με τον Ramiro Torres de Miguel που μετράει 30 χρόνια πορείας.

Με τον Ramiro έχουμε φάει ψωμί και αλάτι, εμ, 30 χρόνια είναι αυτά! Γεννηθήκαμε στην ίδια πόλη. Συνεργαστήκαμε στο θέατρο δεκάδες φορές. Κάναμε επαγγελματικά ταξίδια και ταξίδια αναψυχής σε όλο τον κόσμο, διότι και οι δυο μοιραζόμαστε το ίδιο πάθος για εξερεύνηση. Έχουμε ζήσει σπουδαία πράγματα σε φιλικό, επαγγελματικό και ταξιδιωτικό επίπεδο. Έχουμε χαρεί, λυπηθεί, τσακωθεί, διαφωνήσει, αλλά πάντα με σεβασμό, αγάπη και εκτίμηση. Παρόλο που αυτός μένει στο Λουξεμβούργο και εγώ στην Ελλάδα, υπάρχει συχνή επικοινωνία με ουσιαστικό δημιουργικό αντίκτυπο.

Όταν ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως θεατρικός συγγραφέας, αποφασίσαμε να κάνουμε την πανευρωπαϊκή πρεμιέρα των έργων του πάντα στην Ελλάδα. Αισθάνεται δηλαδή την απέραντη αγάπη που έχω για τη χώρα μας εδώ· και του είμαι ευγνώμων που εμπιστεύεται απολύτως τη δουλειά που κάνουμε μαζί με τους συνεργάτες μου. Η Ελευθερία Κινήσεων είναι το πέμπτο έργο που ανεβάζουμε στη χώρα· και μπορώ να δηλώσω με χαρά πως έχουμε κάποιο κοινό που πλέον μας ακολουθεί πιστά.

Δραστηριοποιήστε σε πάρα πολλές τέχνες και εκφράζεστε μέσα από αυτές. Πιστεύετε ότι ο καλλιτέχνης έχει όρια όσον αφορά το πλαίσιο έκφρασής του;

Το όριο μπαίνει εκεί που η τέχνη σου προξενεί κακό. Πραγματικό κακό.

Πληροφορίες και εισιτήρια παράστασης: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/eleutheria-kiniseon/