«TRANSIT — Sculpture in Performance»

25 Οκτωβρίου – 8 Νοεμβρίου 2026

Χώρος ΦΙΑΤ, Συγγρού 114, Αθήνα

Μια πλωτή πόλη με πύργους, γέφυρες και μυστικές πύλες φτιαγμένη από χαρτόκουτα. Ένα μεταγωγικό που στήνεται μπροστά στα μάτια μας και μια κιβωτός που μεταφέρει αποσπασματικές μνήμες πολιτισμών του χθες, του σήμερα και του αύριο, έτοιμη να σαλπάρει για έναν προορισμό ακόμη άγνωστο.

Είναι το «TRANSIT – Sculpture in Performance» της Μαριάννας Λύρα, η νέα γλυπτική εγκατάσταση που εξελίσσεται σε ζωντανή performance και θα φιλοξενηθεί στο ιστορικό κτίριο της ΦΙΑΤ στο Κουκάκι, που στέγασε την πρώτη έκθεση αυτοκινήτων το 1926 στην Αθήνα.

Η μετάβαση - transit - αποτελεί την κεντρική ιδέα του έργου. «Τα σύνορά μας υπενθυμίζουν ότι βρισκόμαστε σε μια αέναη διέλευση», λέει η Μαριάννα Λύρα και προσθέτει ότι κάτω από την ανάγκη μας για όρια και ταυτότητα βρίσκεται συχνά «ο φόβος ότι, αν περάσουμε το όριο, θα χρειαστεί να εφεύρουμε ξανά τον εαυτό μας».

Το έργο γεννήθηκε στους περιπάτους της καλλιτέχνιδας κατά την περίοδο της πανδημίας. Άδειες κούτες που βρήκε στον δρόμο αποτέλεσαν την πρώτη ύλη για τη δημιουργία του έργου. Ένας πύργος, μια φανταστική πόλη, ένα μυθικό σκάφος αναδύονται μέσα από αρχιτεκτονικά θραύσματα, έτοιμα για ένα ταξίδι πέρα από τα όρια του πραγματικού και με άγνωστο προορισμό.

Όταν ο χώρος του εργαστηρίου δεν χωρούσε πια το έργο, πραγματοποιήθηκε η πρώτη του μετάβαση στο ιστορικό κτίριο της ΦΙΑΤ - έναν χώρο γνώριμο, τον οποίο η Μαριάννα Λύρα είχε εγκαινιάσει το 2017 παρουσιάζοντας το έργο της Ρειstart. Κι εκεί πλέον ολοκληρώθηκε και πήρε την οριστική του μορφή, σαν σε καρνάγιο.

«Το Transit είναι ένα ταξίδι από το γνώριμο στο άγνωστο. Μια διαδρομή ανάμεσα σε δύο τόπους. Είναι ο αποχωρισμός. Μέσα από την κίνηση, το Transit αναζητά τον χώρο ανάμεσα στην άφιξη και την αναχώρηση· εκεί όπου ο χρόνος μοιάζει να αιωρείται και η ταυτότητα βρίσκεται σε διαρκή μεταμόρφωση», επισημαίνει η σκηνοθέτιδα και χορογράφος Μαρκέλλα Μανωλιάδη.

Στο «Transit» η εγκατάσταση παρουσιάζεται εξαρχής διασκορπισμένη στον χώρο και αποκτά μορφή μέσα από την πορεία μιας performance: οι ερμηνευτές - υπό τη μουσική του Foken, με τη φωνή της Καίτης Κουλλιά και της χορωδίας της, μέσα από τους φωτισμούς της Χριστίνας Θανάσουλα και τις βιντεοπροβολές του Andi Xhuma - συναρμολογούν σταδιακά ένα γλυπτό σε ένα σώμα ανάμεσα στους θεατές. «Από το άμορφο στο μορφοποιημένο, από το θραύσμα στην ολότητα και από την ακινησία στην κίνηση η συναρμολόγηση μετατρέπεται σε πράξη μετάβασης και μεταμόρφωσης: γίνεται η ίδια η performance», επισημαίνει η καλλιτέχνις.

«Το Transit της Μαριάννας Λύρα αναδύεται σαν αστική επικράτεια σε καθεστώς διαρκούς μετάβασης», γράφει στον κατάλογο που συνοδεύει τη γλυπτική εγκατάσταση ο ιστορικός τέχνης και επιμελητής, δρ. Κώστας Πράπογλου. Ο ίδιος διαβάζει τις φιγούρες της δράσης ως χορό αρχαίας τραγωδίας, ως μια συλλογική φωνή που συγκολλά τα θραύσματα και προετοιμάζει το ταξίδι. «Η λέξη transit περιγράφει μια ύπαρξη καθ’ οδόν. Είμαστε κι εμείς ένα καράβι που πλέει με το δικό του φορτίο», καταλήγει.

Στο πλαίσιο του «TRANSIT — Sculpture in Performance» θα πραγματοποιηθεί εργαστήριο δημιουργικής γραφής από τη Χριστιάνα Λαμπρινίδη, βραβευμένη συγγραφέα, σκηνοθέτιδα και εισηγήτρια της δημιουργικής γραφής στην Ελλάδα, την οποία διδάσκει από το 1993. Τα κείμενα που θα παραχθούν με έναυσμα το έργο και την έννοια της μετάβασης θα προσφέρουν στους συμμετέχοντες τη δυνατότητα να ενσωματώσουν στο έργο και τις δικές τους σκέψεις και εμπειρίες.

Την έκθεση της Μαριάννας Λύρα «TRANSIT — Sculpture in Performance» συνοδεύει δίγλωσσος (ελληνικά - αγγλικά) κατάλογος με κείμενα της ίδιας της καλλιτέχνιδος, της συγγραφέως Χριστιάνας Λαμπρινίδη και του δρος Κώστα Πράπογλου.

INFO

Μαριάννα Λύρα, «TRANSIT — Sculpture in Performance»

Πότε: 25 Οκτωβρίου – 8 Νοεμβρίου 2026

Πού: Χώρος ΦΙΑΤ, Συγγρού 114, Αθήνα

Εγκαίνια: Κυριακή 25 Οκτωβρίου, 20:00

Performances: Από Πέμπτη 29 Οκτωβρίου έως και Κυριακή 1η Νοεμβρίου - με τη συμμετοχή στο τραγούδι της Καίτης Κουλλιά - και από Πέμπτη 5 έως και Κυριακή 8 Νοεμβρίου, στις 20:30

Έκθεση: Από Δευτέρα 26 έως και Τετάρτη 28 Οκτωβρίου και από Δευτέρα 2 έως και Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, 18:00–22:00

Εργαστήριο Δημιουργικής Γραφής: από τη Χριστιάνα Λαμπρινίδη και τη Μαριάννα Λύρα τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026 στις 18:00

Facebook: @TransitbyLyra

Instagram: @lyramarart

Είσοδος ελεύθερη

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Σύλληψη και δημιουργία εικαστικού έργου: Μαριάννα Λύρα

Σκηνοθεσία - Χορογραφία: Μαρκέλλα Μανωλιάδη

Φωτισμοί: Χριστίνα Θανάσουλα

Μουσική: Foken – Δημήτρης Χατζηζήσης

Performers: Λεωνίδας Σιούπουλης, Θάνος Στασινός, Χρήστος Τζοβάρας

Live camera: Andi Xhuma

Συμμετέχει live τραγούδι: Καίτη Κουλλιά με τη χορωδία της

Φωτογραφία: Τάκης Αναγνωστόπουλος

Κατασκευές - τεχνική υποστήριξη: Νίκος Ναζίρης

Οργάνωση παραγωγής: Όλγα Τσατσούλη

Παραγωγή: ΜΕΤΑΝΕΙΡΑ

Συμπαραγωγή: ΒΑΥΚΙΣ

ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
ERT2

Μαριάννα Λύρα

Γεννήθηκε στο Λονδίνο. Σπούδασε Ιστορία της Τέχνης και Ιταλικά στο Πανεπιστήμιο του Sussex (1972-1975) και Γλυπτική στην Accademia di Βelle Arti στη Ρώμη (1975-1980) με τους γλύπτες V. Crocetti και Μ. Τζομπανάκη.

Παράλληλα και συμπληρωματικά με το εικαστικό έργο της, ασχολήθηκε με την εξερεύνηση του σώματος και της φωνής ως μέσο έκφρασης, μελετώντας διαφορετικές τεχνικές κίνησης, μουσική, τραγούδι και αυτοσχεδιασμό. Στις πιο πρόσφατες εκθέσεις της, προεκτείνει τη γλυπτική, με εργαλεία την εικόνα, την κίνηση, τον λόγο, τους ήχους συνθέτοντας τα στοιχεία αυτά σε ένα αφηγηματικό δρώμενο, σε συνεργασία με άλλους καλλιτέχνες.

Δραστηριότητες

1985 Αναλαμβάνει τη δημιουργία και την εκτέλεση ψηφιδωτών και ξυλόγλυπτης πόρτας σε ιδιωτικό παρεκκλήσι στην Εύβοια, σε σχέδια του γλύπτη Μ. Τζομπανάκη.

1986-89 Συνεργάζεται ως σκηνογράφος με τη Νέα Ομάδα Χορού, σε παραστάσεις στην Αθήνα, στο Λονδίνο και στη Βαρκελώνη.

1988 Πραγματοποιεί την πρώτη της ατομική έκθεση γλυπτικής και ζωγραφικής στη Μέδουσα Αίθουσα Τέχνης στην Αθήνα.

1994 Συνεργάζεται ως σκηνογράφος και ηθοποιός στο έργο Πάθη της Ελένης, της Αγγέλας Λύρα, παραγωγή της ομάδας ΣΕΠΘΔΟΡΑ (Σημείο Πρακτικής Θεώρησης του Δρώμενου), Θέατρο Αμόρε.

1995-1996 Ονείρου Καρέκλες, Γλυπτική-Δρώμενο, Θέατρο Φούρνος, Αθήνα (1995) Μύλος, Θεσσαλονίκη (1996).

1996 Στο πλαίσιο «Κοπεγχάγη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης», προσκαλείται να λάβει μέρος στο Διεθνές εργαστήριο TIDE 96, στο Vejle της Δανίας, όπου καλλιτέχνες καλούνται να δημιουργήσουν έργα μέσα στο νερό.

1997 Art Athina, Αίθουσα Τέχνης Ζήνα Αθανασιάδη.

1997-2004 Φωνές Café Live: Μαζί με τον σύντροφό της Περικλή Φραγκιά, δημιουργεί και λειτουργεί έναν εναλλακτικό χώρο ψυχαγωγίας με άξονα τη ζωντανή μουσική, όπου φιλοξενούνται θεατρικά δρώμενα, αφηγήσεις παραμυθιών, Θέατρο Κούκλας, σεμινάρια και εικαστικές εκθέσεις. Συνεργάζεται με μουσικούς και παρουσιάζει δικά της έργα.

2005-2014 Δημιουργεί με τον σύντροφό της έναν χώρο αειφόρου διαβίωσης στην Εύβοια, έργο με το οποίο εξακολουθεί να ασχολείται.

2017 ΡειStart Ζωγραφική, Γλυπτική, Εγκαταστάσεις, Οπτικοακουστικές προβολές, σε μορφή παράστασης, Συγγρού 114, Αθήνα

2018 ΡειStart Stories Το έργο και ο χώρος σε διάλογο με το Θέατρο, την Performance την Ποίηση και τον Αυτοσχεδιασμό με την συμμετοχή άλλων καλλιτεχνών, Συγγρού 114, Αθήνα.

2024 Σκηνογραφία στο έργο «Θέλω να πάω σπίτι» σε σκηνοθεσία της Κατερίνας Κλειτσιώτη στο Θέατρο στη Σάλα, Κολοκοτρώνη 7, Ηλιούπολη

2025 Σκηνικά αντικείμενα στην site specific performance «Κουνελόκολα» σε σκηνοθεσία της Χρυσής Βιδαλάκη στο Θέατρο στη Σάλα Κολοκοτρώνη 7, Ηλιούπολη