Η “Αντιγόνη” της ομάδας HashArt είναι μια διασκευή του σοφόκλειου δράματος ντυμένη με κείμενα όχι μόνο του Σοφοκλή, αλλά και του Κοκτώ, του Μπρεχτ, του Ανουίγ. Αποτελεί μια πιο φρέσκια εκδοχή της αρχαίας τραγωδίας σε μορφή μανιφέστου ενάντια στην απολυταρχική μορφή της κρατικής εξουσίας, τον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο. Στον αντίποδα όλων αυτών, η ομάδα προτάσσει τη δυναμική του έρωτα και την αντίσταση του απλού καθημερινού ανθρώπου απέναντι σε όλα αυτά που τον καταδυναστεύουν. Παράλληλα, από δραματουργική σκοπιά αυτό που τίθεται στο επίκεντρο είναι η ατομική ηθική, εκείνη η εσωτερική φωνή μέσα στον κάθε άνθρωπο που τον βοηθά να ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος και τελικά να κατακτήσει την ελευθερία του μέσα από τις ατομικές επιλογές του. Ως εκ τούτου, η Αντιγόνη γίνεται φορέας μιας καντιανής αντίληψης της ελευθερίας, αλλά και της ηθικής. Από την άλλη μεριά ο Κρέοντας, φορέας της δημόσιας εξουσίας, γίνεται σύμβολο του κράτους, παραπέμποντας στην εγελιανή αντίληψη της ηθικής. Με αυτό το τρόπο ο θεατής από τα πρώτα κιόλας λεπτά που θα βρεθεί στη σκηνή του ΚΕΤ θα έρθει σε επαφή με δύο κεντρικά και αντικρουόμενα μεγέθη της ηθικής φιλοσοφίας.
Παράλληλα, η παράσταση “Αντιγόνη / αυτό τουλάχιστον το μπορώ” επιδιώκει να αποδεσμεύσει την ηρωίδα από την αίγλη και το μεγαλείο του τραγικού ήρωα, ενσαρκώνοντας κάτι πιο σύγχρονο και καθημερινό. Δεν είναι, άλλωστε, λίγοι εκείνοι που μιλούν σήμερα για το τέλος της εποχής των μεγάλων αφηγήσεων. Η αποκαθήλωση, λοιπόν, της Αντιγόνης από το παραδοσιακό ηρωικό της πλαίσιο εντάσσεται πλήρως σε αυτή την προβληματική, καθιστώντας την παράσταση μια νέα ανάγνωση του αρχαίου δράματος. Αυτή η τάση αποδόμησης που υπάρχει στη δραματουργική επεξεργασία του κειμένου γίνεται εμφανής και στη σκηνοθεσία του Κώστα Μπάρα, η οποία εμφανίζει στοιχεία performance και σωματικής έκφρασης. Επιπλέον, η παρουσία χώματος πάνω στη σκηνή προκαλεί τη νευρολογική ανάμιξη των αισθήσεων, προκαλώντας τη συναισθησία του θεατή και κινητοποιώντας την αίσθηση της όσφρησης του παράλληλα με το Λόγο, με αποτέλεσμα η αίσθηση της σωματικότητας και η σύνδεση του ανθρώπου με τη Γη να είναι ακόμα πιο έντονη.
Πράγματι, η γείωση αυτή της Αντιγόνης βοηθά στον επαναπροσδιορισμό του αρχαίου κειμένου μετατοπίζοντας τα κίνητρα του ηρώων από τον κόσμο των ιδεών σε εκείνο της πολιτικής και της αλλαγής στην καθημερινότητα. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι η ενδυματολογικές επιλογές του Γιώργου Λιντζέρη παραπέμπουν σε μια εποχή ηθικότητας με αποτέλεσμα ο Λόγος να μετουσιώνεται μέσα από τη Μορφή. Ταυτόχρονα, η δόμηση του λόγου έχει χαρακτήρα μανιφέστου, κινούμενη προς την ίδια κατεύθυνση, δίνοντας έμφαση στα ηθικά προτάγματα του κάθε ήρωα, οι οποίοι έρχονται σε έντονες αντιπαραθέσεις υπό τη μορφή ενός θεατρικού ντιμπέητ. Ο πολιτικός, όμως, χαρακτήρας της παράστασης, καθώς και η αποδομιστική της διάθεση φαίνεται και μέσα από τον τρόπο που ο σκηνοθέτης επιλέγει να αναδείξει την κοινή γνώμη. Πράγματι, οι πολίτες παίρνουν το λόγο μέσα από το πρίσμα παραμορφωτικών φακών που παραπέμπουν στις αναλύσεις του U. Eco για την αλλοίωση που υφίσταται η πραγματικότητα μέσα από τα διάφορες σχέσεις εξουσίας.
Από τα ανωτέρω γίνεται φανερό ότι η παράσταση “Αντιγόνη / αυτό τουλάχιστον το μπορώ” είναι ένα πολύ ενδιαφέρον εγχείρημα που συνδυάζει τη δύναμη του σοφόκλειου αφηγήματος προκειμένου να ορθώσει το δικό της πρόταγμα προς τα έξω, μετατοπίζοντας τις ευθύνες από τις κοινωνικές συνθήκες στις ατομικές επιλογές. Το μέσο για να το καταφέρει αυτό δεν είναι κάποιος ήρωας παλαιάς κοπής, που ξεχωρίζει ανάμεσα στο πλήθος, αλλά ένα νεαρό κορίτσι που ορθώνει το ανάστημα του με προσωπικό κόστος. Είναι σαν να σου κλείνει το μάτι και να σου λέει “Γίνε η αλλαγή που θέλεις να δεις στον κόσμο”.

Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων (Κύπρου 91Α, Κυψέλη, 2130040496)

Δραματουργία:Ομάδα HashArt
Σκηνοθεσία:Κώστας Μπάρας
Σκηνικά – Κοστούμια:Γιώργος Λιντζέρης
Φωτισμοί:Παναγιώτης Μανούσης
Επιμέλεια κίνησης:Φώτης Νικολάου
Μουσική σύνθεση:Αρχοντούλα Μαρούση
Φωτογραφίες:Γιάννης Πρίφτης
Παίζουν:Ηλέκτρα Κομνηνίδου, Ελένη Κουταλώνη, Σταύρος Λιλικάκης, Τρύφων Μπάρκας
Διάρκεια:80’
Παραστάσεις: Σάββατο και Κυριακή στις 21:00
Εισιτήρια: 10, 8, 5 ευρώ