Είδαμε τους Δίκαιους του Αλμπέρ Καμύ στο θέατρο Αποθήκη
Ο Αλμπέρ Καμύ ήταν Γάλλος φιλόσοφος, λογοτέχνης και συγγραφέας, ένας από τους πιο δημοφιλείς του 20ού αιώνα κι ένας από τους ιδρυτές του παραλογισμού.
Έργα που τον ανέδειξαν ήταν τα μυθιστορήματα του Ο Ξένος και η Πανούκλα, τα θεατρικά του έργα Ο Καλιγούλας και οι Δίκαιοι και τα φιλοσοφικά του δοκίμια Ο Μύθος του Σίσυφου και Ο Επαναστατημένος Άνθρωπος. Τιμήθηκε το 1957 με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας.
Οι Δίκαιοι είναι ένα έργο που μπαίνει βαθιά στον πυρήνα της επανάστασης και καταδεικνύει όλες τις αντιφάσεις της.
Έτσι στο συγκλονιστικό κείμενο του Καμύ παρακολουθούμε να ξεδιπλώνεται η δύσκολη διαδρομή και οι προβληματισμοί των ηρώων για μια δικαιοσύνη που αν χάσει την ανθρωπιά της κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια νέα μορφή τυραννίας.
Με αφορμή ένα ιστορικό γεγονός στη Ρωσία του 1905, τη δολοφονία του Μεγάλου Δούκα Σεργκέι Αλεξάνδροβιτς, το έργο του Καμύ που γράφτηκε το 1949, μας βάζει στο κρησφύγετο μιας επαναστατικής οργάνωσης και μας συστήνει τα μέλη της. Παρακολουθούμε τις συγκρούσεις, τις διαφωνίες και τις εντάσεις που δημιουργούνται από ανθρώπους που έχουν όλοι κοινό σκοπό και προθέσεις.
Θα περιγράψω τους τρεις βασικούς ήρωες της ομάδας που με καθήλωσαν και κατάφεραν με τις δυνατές ερμηνείες τους να με βγάλουν από τη θέση του θεατή και να με προβληματίσουν σχετικά με τα υλικά, τις αξίες και τους φορείς της δικής μου όποιας επαναστατικής δομής.
Ο Κωνσταντίνος Μπιμπής ως Γιάνεκ, δίνει με ευαισθησία το πορτραίτο του ρομαντικού- ποιητή- επαναστάτη και ταυτόχρονα την φλογερή και δυναμική ιδιοσυγκρασία του.
(Άλλωστε καιρό μετά την εκτέλεση του εκδόθηκε συλλογή ποιημάτων του) Στρατευμένος μεν σ' ένα σκοπό αλλά καθόλου αποκομμένος από την ομορφιά της ζωής και την ανθρωπιά της. Η ποίηση για ακόμα μια φορά μέσα στο χρόνο διασώζει εκείνο το κομμάτι του ανθρώπου που ο θάνατος δεν μπορεί να ακυρώσει.
Η Βερόνικα Δαβάκη δίνει με γοητευτική καθαρότητα το θηλυκό στοιχείο της επανάστασης. Συναίσθημα, πάθος για ζωή, ερωτισμός, ηθικές αξίες. Η ερμηνεία της, δυναμική κι ευαίσθητη, είναι μια κραυγή απέναντι στα τυραννικά καθεστώτα που στερούν τον άνθρωπο από την γεύση της ζωής και τον αναγκάζουν να εξεγερθεί. Η γυναικεία παρουσία μέσα στην παράσταση είναι το αγριολούλουδο που ξεφυτρώνει μέσα από τα χαλάσματα.
Ο Νίκος Δερτιλής ως Στεπάν, ζωγραφίζει πολύ ζωντανά τον άκαμπτο, δογματικό επαναστάτη που έχει πληγωθεί από τη βία του καθεστώτος. Οι κόκκινες χαρακιές στην πλάτη του, απομεινάρι των βασανιστηρίων που υπέστη, είναι η ορατή εγγραφή της βίας όχι μόνο στο σώμα αλλά και στον ψυχισμό. Το τραύμα του έχει μετατραπεί σε αδιαλλαξία και αναδύεται από αυτό η πιο σκοτεινή αντίφαση του έργου. Η ηθική της επανάστασης. Είναι θεμιτό στο όνομα ενός μεγάλου ιδανικού να αφαιρούνται ζωές; Και πώς μπορούμε να μιλάμε για ελευθερία και δικαιοσύνη όταν η συνείδηση έρχεται σε κόντρα με τον μεγάλο σκοπό που υπηρετούμε;
Μέσα από τους τρεις ρόλους διαφαίνονται τρεις διαφορετικοί τρόποι να υπηρετεί κανείς την επανάσταση, τρεις διαφορετικές σχέσεις με τη βία, τη ζωή, τα ιδανικά, τον έρωτα.
Η ουσία του έργου θεωρώ ότι βρίσκεται ακριβώς στη συνύπαρξη αυτών των διαφορετικών θέσεων. Ο συγγραφέας διερευνά το ηθικό όριο πέρα από το οποίο η εξέγερση προδίδει το λόγο για τον οποίο γεννήθηκε. Γιατί το δύσκολο δεν είναι τόσο να αγωνίζεσαι για έναν δίκαιο κόσμο. Είναι το να προστατέψεις στην πορεία, αυτό ακριβώς για το οποίο αγωνίζεσαι.Τον άνθρωπο.
Ωραίες ερμηνείες από τον Δημήτρη Γεωργαλά (στυγνό υπάλληλο του καθεστώτος), τη Τζούλη Σούμα (εντυπωσιακή κι επιβλητική ως Δούκισσα), Γιάννη Σαμψαλάκη και Χρήστο Τσάβο.
Εξαιρετική δουλειά από την Ηλένια Δουλαβίρη στα ατμοσφαιρικά σκηνικά. Είναι ο συντελεστής εκείνος που σε εισάγει χωρίς προλόγους, κατευθείαν στον χώρο και στο κλίμα του έργου πολύ πριν αρχίσει η παρασταση.Ευφυής η μετατροπή του κρησφύγετου σε κελλί απομόνωσης.
Ο Γιάννης Κακλέας επικεντρώνει την σκηνοθετική του γραμμή στην διαφωνία των δύο βασικών ηρώων και στα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από αυτήν. Με καθαρότητα αναδεικνύει τις θέσεις του Καμύ και με διακριτικότητα ακολουθεί τους ήρωες στην πορεία τους σαν μια αθέατη δύναμη που τους κινεί θα έλεγες εκ των έσω.
Με την αρωγή της άρτιας μετάφρασης της Ρίτας Κολαΐτη, τα κοστούμια του Νίκου Χαρλαύτη, τους σκοτεινούς φωτισμούς της Στέλλας Κάλτσου και την υποβλητική μουσική επένδυση του Βάιου Πράπα, οι Δίκαιοι διεκδικούν δίκαια τη θέση μιας από της καλύτερες παραστάσεις της φετινής χρονιάς!
