Η πολυπολιτισμικότητα δημιούργησε έναν ακόμη παράγοντα αποστασιοποίησης των παιδιών από τους άλλους, με τους μεν να φοβούνται το «ξένο» όπως μαθαίνουν στα σπίτια τους και τους δε να φέρουν την κουλτούρα της βίας στα σπλάχνα τους. Οι κοινωνίες και οι κοινότητες των σχολίων προσπαθούν είτε να «εξημερώσουν» όπως λένε τους αλλόθρησκους είτε να συμβαδίσουν με την ιδιοσυγκρασία τους και προσπαθούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον ταιριαστό.

Σε μια σχολική αίθουσα ενός λυκείου, μια καθηγήτρια μπαίνει στην αίθουσα φορώντας φούστα παρά την απαγόρευση του διευθυντή σε καθηγήτριες και μαθήτριες να ντύνονται με αυτόν τον τρόπο. Η καθηγήτρια ξεκινά να διδάσκει στους ατίθασους και ανεξέλεγκτους μαθητές της το θεατρικό έργο «Ληστές» του Φρίντριχ Σίλερ. Μέσα σε αλλοπρόσαλλα πειράγματα, εκχυδαϊσμούς και βρισιές και προσπάθειες κατευνασμού του χαοτικού κλίματος που έχει δημιουργηθεί, μετά από μια ψιθυριστή διένεξη του Μιχάλη με τον Γκορ, η καθηγήτρια τραβάει από τα χέρια τους την τσάντα που κρατούν κι από μέσα της πετάγεται ένα περίστροφο.

Στην αίθουσα επικρατεί πανικός όταν η καθηγήτρια παίρνει το όπλο από το πάτωμα και το στρέφει προς τους μικρούς παραβάτες. Στις προσπάθειες που κάνει ο νταής Γκορ να πάρει πίσω το θανατηφόρο αντικείμενο, το όπλο εκπυρσοκροτεί και τραυματίζεται στο πόδι. Η καθηγήτρια πυροβολεί στον αέρα και ζητά να κάνουν όλοι ησυχία. Και τότε όλα αλλάζουν.
Οι σχέσεις κυριαρχίας και υποταγής, αλλά και οι έννοιες αυτών παίρνουν διαφορετική μορφή σε αυτή την παράδοξη συνθήκη που έχει δημιουργηθεί. Η καθηγήτρια χρησιμοποιεί την εξουσία της για να μεταλαμπαδεύσει στους ταραχοποιούς τις αρχές και τα ιδανικά του δυτικού πολιτισμού, την ισότητα, την δημοκρατία, την ελευθερία, την μαγεία της τέχνης. Ο άνθρωπος είναι άνθρωπος μονάχα όταν παίζει, κι έτσι οι «Ληστές» του Σίλερ γίνονται το παιχνίδι που επιβάλλεται για να ανακαλύψουν μιαν άλλη αλήθεια από αυτή που ξέρουν, έναν κόσμο διαφορετικό από τον αυτόν της ωμότητας και της βίας που έχουν δημιουργήσει, έναν κόσμο της αληθινής ομορφιάς, δηλαδή της τέχνης.

Σε αυτή την παράδοξη συνθήκη οι μαθητές έρχονται αντιμέτωποι με τον εαυτό τους και η βία γυρνά εναντίον τους σε απειλή για την ζωή τους. Ο καθένας τους καλείται να υποδυθεί έναν ρόλο μακριά από την μάσκα που φοράει με σκοπό να σπάσει αυτό το τείχος και να βρεθεί ενώπιον της δικής του ομορφιάς. Από την άλλη η καθηγήτρια από θύμα γίνεται θύτης, συνειδητοποιώντας την δύναμη κατέχει πια και την εκδικητική μανία που την κυβερνά. Το όπλο φαίνεται να... λειτουργεί, να κάνει τη δουλειά του, να μιλά την γλώσσα τους. Όμως ποιο το ηθικό κόστος για έναν άνθρωπο που τιμωρεί τους εχθρούς του με το ίδιο νόμισμα; Ποιος είναι τελικά ο θύτης και ποιο το θύμα σε αυτή την μανιακή δίνη που περιστρέφει όλες τις ιδεολογίες για να τις θέσει σε ερωτηματικά; Είναι τελικά λύση η επιβολή; Και τελικά η συγχώρεση ποιο κόστος έχει για τους ανυπεράσπιστους και φοβισμένους;

Πολλά, καίρια και πολυεπίπεδα τα ερωτήματα που θέτει η καθηλωτική παράσταση «Η μέρα της φούστας» σε σκηνοθεσία Ζωής Χατζηαντωνίου, που θα μπορούσαμε να αναλύουμε σε σελίδες επί σελίδων. Το βασικό ζήτημα όμως είναι η ατμόσφαιρα που δημιουργείται στο θέατρο Δίπυλον κατά την διάρκειά της. Μπροστά μας βλέπουμε φαινόμενα διόλου ξένα και παράταιρα με το σήμερα. Βλέπουμε την σύγχρονη πραγματικότητα διατυπωμένη με ωμό ρεαλισμό μπροστά στα μάτια μας, με τόση ένταση, με ψυχικές διακυμάνσεις, με προβληματισμούς να λαμβάνουν χώρα στο εδώ και τώρα που γινόμαστε κι εμείς μέρος του δράματος, του παιχνιδιού, της έλλειψης αγάπης και συμπόνιας της σύγχρονης κοινωνίας.

Το επίτευγμα της Ζωής Χατζηαντωνίου είναι πως καταφέρνει να κάνει τον θεατή άλλον ένα στόχο κατά τον οποίο στρέφεται το όπλο και τον απειλεί για τη ζωή του. Κι ενώ εύκολα θα μπορούσε να υποπέσει στο σφάλμα του διδακτισμού, κατανοεί πλήρως την αληθινή ταυτότητα του έργου και αναδεικνύει τα ερωτήματα που εγείρονται σε κάθε πράξη κάθε προσώπου πάνω στη σκηνή. Με σωστές δόσεις χιούμορ που σπάνε τους αμυντικούς μας μηχανισμούς και τραγούδια ανατριχιαστικά που λειτουργούν σαν λυτρωτικά ιντερμέδια ανάμεσα στις πράξεις, «Η μέρα της φούστας» γίνεται συμβολική για την αξία της ζωής στο σήμερα, για την βία που την απειλεί σε κάθε της εκδοχή και για την αξία της συγχώρεσης σε έναν κόσμο που σε λίγο δεν θα χωρά κανέναν.

Για την απίστευτη ομάδα των ηθοποιών, ό,τι και να γράψουμε θα είναι λίγο, καθώς ο καθένας τους ξεχωριστά, με ψυχικό σθένος και περίσσεια ενέργεια, δίνει μια ανεπανάληπτη ερμηνεία που περιέχει αλήθεια. Με κορυφαία την Θεοδώρα Τζήμου στον ρόλο της καθηγήτριας, έχουμε τους Μαρία Αρζόγλου στον ρόλο της Μαριάμ, την Νατάσα Βλυσίδου στον ρόλο της Νατάσας, τον Νικόλα Γραμματικόπουλο στον ρόλο του Φώτη, τον Πάνο Κλάδη στον ρόλο του Μιχάλη, τον Θάνο Κόνιαρη στον ρόλο του Χακίμ, τον Οδυσσέα Πετράκη στον ρόλο του Λουκά και τον Πάνο Χατσατριάν στον ρόλο του Γκορ.

Μία από τις καλύτερες παραστάσεις των τελευταίων ετών που συνεχίζει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Δίπυλον από Πέμπτη ως Κυριακή.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση: Ζωή Χατζηαντωνίου, Κωστής Καλλιβρετάκης
Σκηνοθεσία - Δραματουργική επεξεργασία: Ζωή Χατζηαντωνίου
Σκηνογραφία: Ελίνα Λούκου
Μουσική: Γιώργος Μιζήθρας
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Κοστούμια: Ελμίνα Νέου (2ος χρόνος), Ιωάννα Τσάμη (1ος χρόνος)
Φωνητική διδασκαλία: Γιώργος Ιατρού (2ος χρόνος), Απόστολος Κίτσος (1ος χρόνος)
Πιάνο: Μαρία Παπαπετροπούλου
Επιμέλεια σκηνικής πάλης: Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης
Βοηθός σκηνοθέτιδας: Κωνσταντίνος Σακουλάς (2ος χρονος), Ντίνα Ντεμπέμπε (1ος χρονος) Φωτογραφίες: Alex Kat
Γραφιστικά: Πασχάλης Ζέρβας
Επικοινωνία & Γραφείο Τύπου: Μαρία Τσολάκη
Διαφήμιση Social Media: RENEGADE MEDIA, Βασίλης Ζαρκαδούλας
Διεύθυνση παραγωγής: Κατερίνα Καμαρινοπούλου
Συμπαραγωγή της ΤΕΧΝΗΧΩΡΟΣ & της QUADRAT ΑΜΚΕ.
Στον ρόλο της καθηγήτριας η Θεοδώρα Τζήμου
Στους ρόλους των μαθητών οι Μαρία Αρζόγλου (Μαριάμ), Νατάσα Βλυσίδου (Νατάσα), Νικόλας Γραμματικόπουλος (Φώτης), Πάνος Κλάδης (Μιχάλης), Θάνος Κόνιαρης (Χακίμ), Οδυσσέας Πετράκης (Λουκάς), Πάνος Χατσατριάν (Γκορ)
Το κείμενο της παράστασης βασίζεται στο έργο του Ζ. Π Λίλιενφελντ
Τα αποσπάσματα των έργων που χρησιμοποιούνται στην παράσταση βασίζονται στις μεταφράσεις του Γιώργου Δεπάστα.

Εισιτήρια: https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/i-mera-tis-foustas-2os-xronos/