Άλλη μια επίσκεψη μετά από χρόνια στο σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα. Άραγε πόσο έχει αλλάξει αυτή και πόσο εμείς; Πρόκειται λοιπόν για μια ακόμα επίσκεψη στους παλιούς, περίεργους συγγενείς, πάντα πηγή καταπιέσεων, δογματισμού και ανήλεης αυστηρότητας, μια ακόμα αναμέτρηση με τις γραφικές μυστήριες φιγούρες τους που ποτέ δεν καταλάβαμε, δεν αγαπήσαμε και συμπονέσαμε περιχαρακωμένοι μέσα στον αβάσταχτο πόνο που μας προκαλούσαν ή για ένα καινούριο άνοιγμα στο φως, ακόμα και αν αυτό επιλέγει να φωτίσει σκληρά και αμείλικτα μόνο το τέλος, τον θάνατο ως τακτοποίηση όλων των εκκρεμοτήτων, αρχειοθέτηση των ελπίδων και άφεση των όποιων αμαρτιών;

Η παράσταση ξεκινάει δυναμικά, με βήματα, γυναικών τσακισμένων απ´ τον χρόνο, το ακούραστο αλέτρι που έχει περάσει πάνω απ´ τα σώματα και τις ψυχές τους σπέρνοντας και ετοιμάζοντας στον κατάλληλο χρόνο τον θερισμό της σποράς. Οι γυναίκες χορεύουν, γράφουν και ξεγράφουν στη γη με τα δυνατά τους πόδια, τη μοίρα τους που τις κρατά ακόμα χρόνια και αιώνες μετά πάνω στη σκηνή, στη ζωή, στην ιστορία. Ηττημένες μα ακλόνητες μέσα στην ήττα τους μαζί. Κερδισμένες στο τελικό μετερίζι του μόχθου και του αγώνα.

Με ανανεωμένο καστ, νέους ένοικους, το σπίτι της Μπερνάρντα συνεχίζει να προβαίνει στη διαβατήρια τελετουργία του, στη ταφή του πεπερασμένου και στην υποδοχή της μετάβασης, του νέου που κι αν έρχεται παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι του παλιού που φεύγει. Μια μετέωρη κατάσταση που ακροβατεί στο κενό ανάμεσα τους, σε αυτή συναντάμε τις αγαπημένες μας ηρωίδες να ταλαντεύονται στο τεντωμένο σκοινί που ενώνει παρελθόν και μέλλον και συνηθίζουμε να ονομάζουνε παρόν, ένα σκοινί που ελπίζουν να διασχίσουν ακέραιες, δίχως να κοπεί και τις πετάξει στον γκρεμό.

Οι ηρωίδες μας, φιγούρες γνώριμες και πρωτόγνωρες έτοιμες να τις ανακαλύψουμε και αγαπήσουμε ξανά, ζωντανεύουν μεμιάς όλη την ποίηση του Λόρκα, τη μαγεία και τη νοσταλγία της Ισπανίας ενός περασμένου αιώνα. Τις βρίσκουμε στο σπίτι τους, ριζωμένες γερά στο νοικοκυριό τους το οποίο ως φόντο, απλό και καθημερινό, γνήσιο και ανεπιτήδευτο τις πλαισιώνει και αναδεικνύει, τις γειώνει ως καθημερινά όντα μα παράλληλα τις εξυψώνει θα λεγαμε και σε μια ολοδική τους υπερφυσική σφαίρα στην οποία διατηρούν η καθεμία τις δικές της ισορροπίες, τραγικά διασταυρωμένες μεταξύ τους πάντα υπό τον αδιαφιλονίκητο έλεγχο της Μπερνάρντα.
Το μπαστούνι της ηχεί μέσα μας για ώρες μετά την παράσταση, η στιβαρή, άθραυστη σαν βράχος φιγούρα μας δηλώνει απ´την πρώτη στιγμή πως όσα κομμάτια της και αν διαβρώσουν τα κύματα που θα ριχτούν στο ορφανεμένο πια από κύρη σπιτικό τους, εκείνη δεν θα λυγίσει, δεν θα μετανοήσει ακόμα και μέχρι τη ύστατη στιγμή , την ύστατη κραυγή όντας η ενσάρκωση του απόλυτου νόμου, ένας δικτάτορας εκ των ων ουν άνευ.

Οι κόρες φορώντας η καθεμία τα δικά της άλυτα δεσμά, παλεύοντας είτε να τα χαλαρώσουν είτε και να τα σπάσουν ολοκληρωτικά ένα υπέροχο σύνολο υπό την εξουσία της καθώς πάντα αυτή είναι ο μάεστρος που κινεί τις μαριονέτες του οι οποίες όμως αντιστέκονται και τροχίζουν λίγο λίγο τα σκοινιά προετοιμάζοντας ταυτόχρονα την επερχόμενη πτώση και συντριβή τους. Η Αδελα είναι υπέροχα ονειρική, σαν να μοιάζει με φάντασμα πολύ πριν τον θάνατο της, με αερικό που περιδιαβαίνει μέσα στο σπίτι, κρύβεται στο δωμάτιο, βγαίνει, υπάρχει και δεν υπάρχει μέσα σε μια άκρως ασφυκτική ατμόσφαιρα αυτή είναι λες το οξυγόνο που όμως άσπλαχνα θα ρουφήξουν οι κοινωνικές αγκυλώσεις και ο οικογενειακός ζυγός. Μια παρουσία ρομαντική και αιθέρια μετενσαρκώνει όλη την αθωότητα της νεαρής κοπέλας που επιμένει να πιστεύει ακόμα στο όνειρο, σε μια άλλη ζωή για την ίδια αψηφώντας τις μη πολλά υποσχόμενες συνθήκες της άγουρης ζωής της που δεν θα προλάβει να μεστώσει. Πεισματάρα και αγέρωχη ταυτιζόμαστε μαζί της και λυπούμαστε ειλικρινα για το τέλος της, τη ματαίωση της ελπίδας που αντιπροσωπεύει η ίδια μέσα στο έργο. Ένας καρπός που κόβεται και πέφτει απ´ το κλαρί του δέντρου της ζωής προτού βγάλει τους χυμούς του, χωρίς να χαρίσει το άρωμα του. Ωστόσο προλαβαίνει να ζήσει λίγες στιγμές ευτυχίας που σαν να δικαιώνουν τον πρόωρο και άδικο θάνατο της, σαν να μην πεθαίνει αλλά ανασταίνεται για πάντα από το παγερό μνήμα που ήταν για αυτή το σπιτικό της. Η Μαρτιριο, αεικίνητη μέσα στη ανημπόρια της, έρμαιο των εσωτερικών της συγκρούσεων και αυτή, μοιάζει με την άλλη όχθη, η παράδοση στο ριζικό της μια άλλου είδους αντίσταση, μια επανάσταση κρυμμένη ίσως αλλά υπαρκτή και βαθιά. Τέλος η γιαγιά, μας χαρίζει μια άκρως συγκινητική στιγμή, η γιαγιά που είναι στην πραγματικότητα ένα μικρό κορίτσι, αθώο και αυτό, που ανυπομονεί να μεγαλώσει, να τρέξει, να παντρευτεί, να κάνει παιδιά, να βουτήξει στον αφρό και να ξαναγεννηθεί σαν άλλη Αφροδίτη σκίζοντας για πάντα τα μαύρα σάβανα. Τα ροδαλά της μάγουλα έχουν ακόμα αίμα, η επιδερμίδα της λάμπει και όταν μας λέει πως μπορεί να κάνει παιδιά, να γίνει μητέρα ακόμα παρά τα άσπρα της μαλλιά την πιστεύουμε, ναι την πιστεύουμε ανεπιφύλακτα φέρνοντας μας δάκρυα στα μάτια.

Όλες οι ηθοποιοί κατορθώνουν συγκλονιστικές ερμηνείες, από τα μύχια της ψυχής τους, μας αγγίζουν και διαπερνούν σαν φθινοπωρινό αεράκι που θα παρασύρει τα παλιά μας φύλλα, θα μας ξεγυμνώσει απλά για να κάνει χώρο σε αυτά που έπονται, που προσμένουν την άνοιξη για να ανθοφορήσουν και που η άνοιξη περιμένει αυτά. Κάποτε η εποχή θα αλλάξει, οι σάπιες αντιλήψεις θα παραμεριστούν και θα γίνουν λίπασμα δυναμωτικό, πρόσφορο έδαφος για τις λουλουδιασμένες που θα έρθουν. Θα έρθουν όλο και πιο πολύ. Αυτό μας υπόσχεται για εφτά χρόνια το διαχρονικό έργο του αγαπημένου συγγραφέα. Και είμαστε σίγουροι πως θα συνεχίσει να μας το υπόσχεται για πολύ περισσότερα. Μια πολύ βαθιά αισιοδοξία που πρέπει όμως να περάσει μέσα από τον ανείπωτο πόνο και την απροσμέτρητη δυστυχία για να αναδυθεί εξ ολοκλήρου.

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/to-spiti-tis-mpernarnta-almpa-3/