1. Έχετε υπάρξει ρεπόρτερ, πολιτικός αναλυτής και διευθυντής, δηλαδή έχετε παρατηρήσει την κοινωνία από πολύ κοντά. Ποια ανθρώπινη πληγή επανέρχεται ξανά και ξανά στα γραπτά σας, ανεξάρτητα από την εποχή;

Πολλές οι πληγές. Ξεχωρίζω ως μεγαλύτερη αυτήν του φόβου της φθαρτότητας και του θανάτου, σύμφυτη με τη φύση των περισσότερων ανθρώπων. Τον φόβο του θανάτου, υποθέτω, έχω καταφέρει να υπερνικήσω, με βάση τρεις εμπειρίες μου, που με έφεραν πολύ κοντά σ΄αυτόν. Η φθαρτότητα όμως πάντα με βασανίζει, όταν εκφράζεται με πόνο ή αδυναμία σωματική. Διαχρονική αναφορά, στη ζωή και στα γραπτά μου, μήπως και βοηθήσω τους αναγνώστες μου.

2. Με μια συγγραφική διαδρομή που ξεκινά από το 1971 και φτάνει μέχρι τη σημερινή εποχή, αν σας ζητούσα να κρατήσετε μία μόνο λέξη ως συμπύκνωση της συγγραφικής σας ζωής, ποια θα ήταν — και γιατί;

Αφοσίωση. Διότι δίχως αυτήν δεν παράγεται έργο και χωρίς το αίσθημα της δημιουργίας θα έφτανα στην ακραία σκέψη της μη δικαιολογίας ύπαρξης. Όχι μόνον «δημιουργώ άρα υπάρχω» αλλά έχω και τη μεγάλη χαρά της μοιρασιάς.

3. Έχετε γράψει 41 βιβλία και έχετε δει έργα σας να μεταφέρονται και στη σκηνή. Μετά από τόσα χρόνια συγγραφικής δραστηριότητας, υπάρχει ακόμη κάτι που σας φοβίζει όταν ξεκινάτε ένα καινούργιο βιβλίο;

Στο ξεκίνημα με φοβίζει η ανασφάλεια του ατελούς. Η πιθανότητα να μην καταφέρω το καλύτερο που μπορώ. Αλλά, ξέρετε, υπάρχει πάντα ο φόβος του απρόσμενου, του τι θα ανακαλύψεις μέσα σου στην πορεία της γραφής, η οποία για μένα συμβαίνει να είναι και μια ατραπός βαθιάς ενδοσκόπησης, ανακάλυψης εαυτού και κόσμου. Στο τέλος της συγγραφής, με βασανίζει η σκέψη αν το έργο μου έχει λόγο να υπάρχει, ήτοι να προσφέρει αισθητική απόλαυση, να ευαισθητοποιήσει, να κεντρίσει την κριτική σκέψη του αναγνώστη.

4. Ένας δημοσιογράφος αναζητά την είδηση, ενώ ένας συγγραφέας συχνά αναζητά αυτό που κρύβεται πίσω από την είδηση. Τι σας έμαθαν τα χρόνια της δημοσιογραφίας για τον άνθρωπο που δεν θα μπορούσατε να μάθετε μόνο μέσα από τη λογοτεχνία;

Και η είδηση υπάρχει λόγω ενός γεγονότος με ...ειδησεογραφική αξία. Μέσα από τα γεγονότα που έζησα, με ήρωες πάντα ανθρώπους, είδα στην πράξη την πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων, συναισθημάτων, αντιδράσεων. Και έμαθα, ότι ίσως δεν υπάρχει σκληρότερο και συγχρόνως τόσο ευαίσθητο είδος στον πλανήτη. Λέω συχνά, πως δεν γνωρίζω άλλο έμβιο ον που να σχεδιάζει μαζική καταστροφή των ομοίων του. Κι από την άλλη, βλέπω τόση ευαισθησία, αυταπάρνηση, προσφορά στους συνανθρώπους... Η δημοσιογραφία, τελικώς, ήταν το πλούσιο υλικό που τροφοδότησε το ποιητικό και συγγραφικό μου έργο. Διότι είναι άλλο να ζεις εκ των ένδον τα γεγονότα και άλλο να τα διαβάζεις ή να τα βλέπεις στην τηλεόραση.

5. Ο τίτλος του νέου σας βιβλίου «Ανάσα από πηλό» (2η έκδοση) μοιάζει να κρύβει μια ολόκληρη φιλοσοφία: κάτι εύθραυστο, φτιαγμένο από ύλη, που όμως αποκτά ζωή. Τι είναι αυτό που δίνει τελικά «ανάσα» στους ήρωές σας;

Πολλά στοιχεία δίνουν «ανάσα» στους ήρωες. Η δημιουργία του κεντρικού ήρωα-γλύπτη, ο οποίος μεταμορφώνει τον ευτελή πηλό σε ακριβό έργο τέχνης και η ταπεινότητά του. Ο έρωτας, η φιλία, η πίστη σε αξίες ζωής, η σύνδεση των ανθρώπων, η ειλικρίνεια των αποκαλύψεων και πολλά άλλα. Οι ήρωές μου -υπηρετώντας ο καθένας το δικό του αξιακό σύστημα- με οδήγησαν σε συνεχείς αποκαλύψεις και ανατροπές-ανάσες ζωής.

6. Οι ήρωές σας μετατρέπονται από πρόσωπα σε σύμβολα. Υπάρχει κάποιος χαρακτήρας που ξεκίνησε ως κάτι πολύ συγκεκριμένο στο μυαλό σας, αλλά στην πορεία απέκτησε ένα εντελώς διαφορετικό νόημα;

Θα ακουστεί ίσως παράδοξο, αλλά αφού φτιάξω τους ήρωες στο μυαλό μου, τους αφήνω να με καθοδηγούν αυτοί. Ανάλογα με τις σκέψεις ή τις πράξεις τους διαμορφώνεται και καταγράφεται το ...ψυχογράφημά τους. Ναι, ο κεντρικός ήρωας, ο γλύπτης, δημιουργεί μεγάλο έργο εν κρυπτώ, επιβιώνοντας ως απλός κεραμίστας που πουλάει χρηστικά κεραμικά, γατί δεν αντέχει τους ευτελείς κανόνες της αγοράς. Στην πορεία, αλλάζει ματιά σε θεμελιώδεις απόψεις του. Ερωτευμένος με μία ιστορικό τέχνης, αυτή τον πείθει να εκθέσει, αποδέχεται την δημοσιοποίηση του έργου του, αποδέχεται τον γάμο, την τεκνοποίηση, πράγματα που είχε αρχικά αρνηθεί, αλλάζοντας τη ματιά και τη στάση ζωής του για τον κόσμο.

7. Η αντιπαράθεση ζωής και θανάτου δίνει στο έργο μια αρχετυπική διάσταση. Για εσάς, ο θάνατος λειτουργεί περισσότερο ως τέλος ή ως ένας διαφορετικός τρόπος να μιλήσουμε για τη ζωή;

Ισχύουν και τα δύο. Νομίζω -ζώντας μονίμως πέραν βεβαιοτήτων- ότι λογική διεργασία, της αποδοχής του θανάτου ως τελευταίας πράξης-μέρους της ζωής, βοηθάει καταλυτικά κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο. Αποδεχόμενοι αυτή την άποψη, σκεπτόμαστε και μιλάμε για τη ζωή πιο αισιόδοξα, παράγουμε, δημιουργούμε, χαιρόμαστε και φτάνουμε συχνά να ρουφάμε κυριολεκτικά κάθε στιγμή ζωής, ακόμα και την πιο δυσάρεστη, διότι αυτή μας δίνει το στίγμα της έντασης των ευχάριστων. Η πλέον μεγάλη αντίστιξη για μένα είναι αυτή των στιγμών έρωτα και θανάτου. Να, ο διαφορετικός τρόπος μου μιλώντας για τη ζωή...

8. Αν το «Ανάσα από πηλό» ήταν μια ερώτηση αντί για ένα μυθιστόρημα, ποια θα ήταν η ερώτηση που θα θέλατε να μείνει στον αναγνώστη όταν κλείσει την τελευταία σελίδα;

Πώς θα μπορέσω κι εγώ να πάρω ζωογόνες ανάσες;

9. Έχετε κάποιο άλλο βιβλίο στα σκαριά;

Και άλλα, που περιμένουν «χτένισμα». Αφορισμών, ποίησης, μικροδιηγημάτων, αυτοβιογραφίας. Θα προλάβω;

10. Κλείνοντας, θα θέλαμε να μοιραστείτε μαζί μας το αγαπημένο σας ποίημα, τραγούδι και ταινία που σας συνοδεύουν αυτή την περίοδο, καθώς και το μέρος που σας εμπνέει περισσότερο.

Θα παραθέσω στίχους του αγαπημένου μου Τάσου Λειβαδίτη: «Θυμάμαι παιδί που έγραψα κάποτε τον πρώτο στίχο μου. Από τότε ξέρω ότι δε θα πεθάνω ποτέ - αλλά θα πεθαίνω κάθε μέρα. Προσπάθησα από μια χίμαιρα να φτιάξω ένα ολόκληρο πεπρωμένο. Έπρεπε εγώ απ' αυτό το ποτέ και το τίποτα να φτιάξω μια ποίηση για πάντα. Γιατί οι άνθρωποι υπάρχουν απ' τη στιγμή που

βρίσκουνε μια θέση στη ζωή των άλλων. Ή ένα θάνατο για τη ζωή των άλλων... H σιωπή κάνει τον κόσμο πιο μεγάλο, η θλίψη πιο δίκαιο». Αντί τραγουδιού αναφέρω το Μίσα Σολέμνις του Μπετόβεν. Με εμπνέουν οι Δελφοί. Εκεί νιώθεις ιδιαίτερα μαγνητικά πεδία...

-Σας ευχαριστώ θερμά την παραχώρηση αυτής της συνέντευξης.

-Εγώ ευχαριστώ και σας συγχαίρω για τη διεισδυτικότητα της ματιάς σας.

https://stixiseditions.gr/product/anasa-apo-pilo/