Συνέντευξη με την Έφη Σισμανίδου με αφορμή την παράσταη "PURGATORIO" που ανεβαίνει στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός
1. Πώς προσεγγίσατε την ηρωίδα σας στο "PURGATORIO"; Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στο να την ερμηνεύσετε;
Η ΓΥΝΑΙΚΑ στο PURGATORIO είναι ίσως ο πιο δύσκολος ρόλος με τον οποίον έχω αναμετρηθεί μέχρι τώρα. Ευτυχώς υπάρχει ένα ασφαλές πλαίσιο με συγκεκριμένες μεθόδους προσέγγισης, με σκηνοθετική ταυτότητα ορισμένη με σαφήνεια και λεπτομέρεια - όπως δουλεύουμε πάντα με τον Χρήστο Ντόβα. Στην παράσταση θα δείτε έναν σκηνοθετημένο περιορισμό του χώρου. Αυτό δημιουργεί μια επιπλέον πρόκληση ως προς το σώμα - την κίνηση του ρόλου. Κι εδώ είμαι δίπλα τυχερή, καθώς έχω στο πλευρό μου την αγαπημένη κινησιολόγο μας, Αρετή Μώκαλη, με την οξυδερκή και εφευρετική μάτια της, να με καθοδηγεί.
2. Το "PURGATORIO" είναι ένα έργο βαθιά ψυχολογικό και υπαρξιακό. Πώς σας επηρέασε προσωπικά η επαφή με αυτό το κείμενο;
Το PURGATORIO είναι ένα έργο που ανοίγει μέσα σου έναν διάλογο. Μια διαπραγμάτευση, ας πούμε – με τις επιλογές μας, τις συμπεριφορές μας έναντι του άλλου, τον ίδιο μας τον εαυτό. Για μένα αυτός ο ιδιότυπος διάλογος ξεκίνησε από την πρώτη κιόλας ανάγνωση, κάπου στις αρχές του έτους, κι εξακολουθεί να υφίσταται, το ίδιο γόνιμος.
3. Το έργο φέρει έντονες αναφορές στην εξιλέωση και τη συγχώρεση. Πιστεύετε ότι το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως "καθαρτήριο" τόσο για τους δημιουργούς όσο και για το κοινό;
Αρχικά ας κάνουμε μια διευκρίνιση ως προς το έργο. Το PURGATORIO πράγματι μιλάει για εξιλέωση και συγχώρεση, όμως οι έννοιες αυτές δεν έχουν θρησκευτικό πρόσημο. Δε μιλάει για την άφεση ή την συγχώρεση με τον τρόπο που το κάνει ο χριστιανισμός. Αντλεί το όνομά του από τη θρησκευτική μυθολογία, αλλά μόνο για να ορίσει ένα πλαίσιο, έναν δραματικό χώρο, μια φούσκα ανεπηρέαστη από το έξω. Η συγχώρεση προσεγγίζεται με όρους σύγχρονης ψυχολογίας – είναι η συγχώρεση του εαυτού πρωτίστως. Ναι, το κοινό θέλουμε να συμπορευτεί με τους χαρακτήρες, τον ΑΝΔΡΑ και τη ΓΥΝΑΙΚΑ, σε αυτό το ταξίδι της εξιλέωσης. Σε γενικότερο πλαίσιο όμως, όσον αφορά τους δημιουργούς πιστεύω ότι το θέατρο δεν μπορεί να λειτουργήσει ούτε σαν κολυμπήθρα του Σιλωάμ, ούτε ως προσωπικό σανατόριο.
4. Έχετε ήδη σκηνοθετήσει έργα με έντονο φιλοσοφικό και λογοτεχνικό υπόβαθρο, όπως ο μονόλογος "ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΜΕΤΡΑΓΕ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΗΣ". Ποια είναι η δική σας σκηνοθετική ταυτότητα;
Στο «ΑΥΤΗ ΠΟΥ ΜΕΤΡΑΓΕ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΗΣ» μου δόθηκε η ευκαιρία να κάνω ένα σχόλιο πάνω στην έμφυλη βία. Οπωσδήποτε, το κείμενο ήταν στη βάση του φιλοσοφικό και λογοτεχνικό, ο σκηνοθετικός μου στόχος, ωστόσο, ήταν να ιδωθεί μέσα από το πρίσμα της σκληρής και διαχρονικής επικαιρότητας. Αυτή θα έλεγα είναι η σκηνοθετική μου τάση – δεν μπορώ να μιλήσω ακόμα για σκηνοθετική ταυτότητα. Στην επικείμενη σκηνοθετική μου απόπειρα, την ΑΡΤΖΕΝΤΙΝΑ του Σταύρου Δάλκου, αυτό έχω ως πυξίδα: πώς το έργο αφορά την καθημερινότητα του θεατή σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. Κι όλο αυτό με μια ποπ αισθητική!
5. Το 2019 παρουσιάσατε τη drag παράσταση "MARGARET". Ποια είναι η σχέση σας με την queer σκηνή και πώς πιστεύετε ότι ενσωματώνεται στο σύγχρονο ελληνικό θέατρο;
Θαυμάζω πολύ την τέχνη του Drag Show. Είναι τέχνη, διότι είναι πολυσύνθετη και πολυδιάστατη από τη σύλληψη της περσόνας ακόμη, του ύφους της, της κίνησης και της έκφρασής της μέχρι την ατζέντα που προτάσσει κι αποφασίζει να υπηρετήσει. Στο ελληνικό θέατρο παρατηρείται ιδίως τα τελευταία χρόνια το φαινόμενο να συγχέεται η παρενδυσία με το drag στοιχείο – δεν αρκεί ένας ηθοποιός να εμφανιστεί επί σκηνής αντίθετα με ό,τι ορίζει το κοινωνικό του φύλο. Στη χώρα μας υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες της drag σκηνής και στη ΜARGARET εν προκειμένω είχα την τύχη να συνεργάζομαι με την Aphrodite Egw, η οποία ενσάρκωσε τη MARGARET ως η drag περσόνα της.
6. Έχετε συνεργαστεί με σπουδαίους καλλιτέχνες όπως η Αιμιλία Υψηλάντη και ο Βασίλης Νικολαΐδης. Ποιο μάθημα σας έχει μείνει αξέχαστο από αυτές τις συνεργασίες;
Το θέατρο μου έχει φερθεί πολύ όμορφα – δανείζομαι αυτούσια μια ατάκα της κυρίας Υψηλάντη. Πράγματι, μου έδωσε την ευκαιρία να συνεργαστώ με πολύ σπουδαίους θεατρανθρώπους, να αποκομίσω γνώσεις και τεχνικές. Και κυρίως να συνειδητοποιήσω ότι το θέατρο, πέρα από μοντερνισμούς ή καινοτομίες, στον πυρήνα του όχι μόνο παραμένει αναλλοίωτο στο πέρασμα των γενεών, αλλά έχει τη δύναμη να γεφυρώνει τα όποια χάσματα ορίζει η κοινωνική ηλικία.
7. Τι ονειρεύεστε για τη συνέχεια της πορείας σας; Ποιο έργο – είτε ως ηθοποιός είτε ως σκηνοθέτις – θα θέλατε πολύ να ανεβάσετε ή να ερμηνεύσετε;
Σε πρώτο πλάνο είναι οι δύο παραγωγές της εταιρείας μας, της HERMIA Stage Productions: το PURGATORIO και η ΑΡΤΖΕΝΤΙΝΑ, οι οποίες τώρα ξεκινάνε τον θεατρικό τους κύκλο τους. Υπάρχουν σκέψεις και βλέψεις για το μέλλον - ήδη ετοιμάζουμε την επόμενη θεατρική μας πρόταση. Ωστόσο, η εμπειρία μου με έχει διδάξει πως ό,τι σχέδια κι αν κάνεις, ό,τι κι αν θέλεις να παίξεις ή να ανεβάσεις, στο τέλος τα έργα είναι εκείνα που σε βρίσκουν, σε επιλέγουν.
Πληροφορίες παράστασης και εισιτήρια https://www.ticketservices.gr/event/purgatorio-mikros-kerameikos/?lang=el