ΘΕΟΦΙΛΟΣ SOLD του Σαμσών Ρακά στο θέατρο Μίνι Πειραιώς 131

"Πήρα στο αριστερό μου χέρι το πινέλο κι ένοιωσα την ψυχή μου να μου ανεβαίνει στα χείλη. Τότε ο Χριστός μου μίλησε και μου είπε: από τούδε και στο εξής Θεοφιλάκο, όποτε κρατάς πινέλο θα μιλείς κανονικά. Θα είναι το μυστικό σου όπλο."

               Ο Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, ο μεγάλος Έλληνας λαϊκός ζωγράφος, γεννήθηκε το 1870 περίπου, στη Βαρειά της Λέσβου, γιος τσαγκάρη αλλά με παππού αγιογράφο που του δίδαξε πολλά από την τέχνη του.
Στα 17 φεύγει για τη Σμύρνη μ' έναν περιπλανώμενο θίασο μετά από δυναμική παρέμβαση του παππού του "αφήστε το παιδί να φύγει.Δε μας βλέπετε εμάς πώς γίναμε που καραβοτσακιστήκαμε αταξίδευτοι;"(Ρακάς)
Στη Σμύρνη δουλεύει ως φύλακας στο Ελληνικό Προξενείο.
Δεύτερος σταθμός ο Βόλος και το Πήλιο. Μένει εκεί αρκετά χρόνια και ζωγραφίζει για ένα πιάτο φαΐ τους τοίχους των μαγαζιών. Από νέος υιοθετεί τη φουστανέλα ως καθημερινό ένδυμα, έχοντας έντονο πάθος για τους ήρωες του '21 και γενικά. Αχιλλέα κι Έκτορα, Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Μεγαλέξανδρο. Χαρακτηριστικές είναι οι λεζάντες κάτω από τις ζωγραφιές του με ιδιαίτερη ορθογραφία και σύνταξη.Παραδείγματα: Οθωμανίς πιανίζει Τουρκικόν παιχνίδιον μπαγλαμά, Ελληνίς χορεύπτρια, Η Κυρία με τον Κύνα της, Διά σχηνοίου σκάλα αναβιβαζόμενος ο Ερωτόκριτος χαιρετών την Αρετούσαν κλπ.
Το 1927 επιστρέφει στη Λέσβο κι εκεί γίνεται και η μοιραία συνάντηση του με τον Στρατή Ελευθεριάδη (Τεριάντ) ο οποίος τον έκανε γνωστό κι έχτισε το Μουσείο του Θεόφιλου μέσα σ' έναν ελαιώνα στη Βαρειά, προάστιο της Μυτιλήνης.Σημαντικό να πούμε ότι συμμετείχαν και βοήθησαν στη δημιουργία του μουσείου, ο Ελύτης κι ο Εμπειρίκος.

"Αληθινοί ελαιώνες επιτέλους
αληθινοί άνθρωποι,
αληθινά πράγματα"
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

               Μεγαλωμένη κι εγώ σ' αυτό το νησί, πηγαίνοντας να δω την παράσταση η καρδιά μου χτυπούσε δυνατά σαν έφηβη στο πρώτο της ερωτικό ραντεβού.Παρακολουθώντας, ένοιωθα οτι συναντούσα ξανά τις μνήμες μου, τον τόπο μου, άγγιζε κάτι πολύ βαθύ μέσα μου, μου επιστρεφόταν κάτι πολύ δικό μου.

"Ζωγράφιζα συνέχεια παντού, πάνω σε ό,τι έβρισκα.Ξύλα, χαρτιά, πανιά, τοίχους.Ήθελα να τα ευχαριστήσω που μου δώκαν πίσω ξανά τη φωνή μου."

               Το υπέροχο κείμενο του Σαμσών Ρακά βγαλμένο μέσα από μεγάλη έρευνα, δίνει ανάγλυφο το πορτραίτο του Θεόφιλου, την αγάπη του για τη φύση, την φιλοπατρία του, τα οράματα και τα όνειρα του, την αθώα κι επαναστατική ψυχή του.Ένα κείμενο ποιητικό και λυρικό, διάτρητο από την ευαισθησία και την τρυφερότητα του καλλιτέχνη.

"Πείτε μου τώρα Μούσες, πούχετε τον Όλυμπο παλάτι, πώς μπορεί να σκαμπάσει από τους άθλους της ψυχής ένας ψεύτικος ντουνιάς; Ήθελαν με το ζόρι να τους μοιάσω. Να γίνω δεξιόχειρας σαν κι αυτούς, να μπω σε ισιάδα. Ποτέ των ποτών. Σκέφτηκα να τους επιτεθώ μα το μετάνιωσα. Γονάτισα και περικαλιόμουν να σωθώ, να τελειώσει ο φόβος μου. Ένα σκουληκάκι ήθελα να γίνω, να χωθώ μέσα στο χώμα."

               Με συνεπήρε η συγκλονιστική ερμηνεία του Χάρη Χαραλάμπους Καζέπη. Πόσο βαθιά πρέπει να πάει ένας ηθοποιός για να γίνει αυτό που ερμηνεύει; Πόση απόλυτη ταύτιση πρέπει να συμβεί για να βγει το αποτέλεσμα που είδαμε στην Πειραιώς 131; Παιδική αφέλεια κι αθωότητα, σοβαρότητα και σοφία. Από αυτά τα υλικά ήταν φτιαγμένος ο "σαλός" φουστανελάς της Λέσβου κι αυτά είδαμε στο πρόσωπο, στις εκφράσεις,στις κινήσεις του σώματος στην ερμηνεία του Καζέπη.
Μαζί του στη σκηνή η Αριάδνη Κωνσταντακοπούλου με μια ερμηνεία ευαίσθητη και μια παρουσία και κίνηση χορευτική κι αιθέρια τόσο που νόμιζες ότι κάποια στιγμή θα πετάξει.Η φωνή της μεγάλο εργαλείο για την ερμηνεία της.

               Η Όλια Λαζαρίδου υιοθετεί μια σκηνοθετική γραμμή ταυτόσημη με τον τρόπο που ζωγράφιζε ο Θεόφιλος.Λιτότητα, βάθος, ομορφιά, χάρη και χαρά. Πόσο μεράκι άραγε, πόση αγάπη κι αισθητική ανασύρθηκαν από τη δική της κατάβαση για να φέρει στην επιφάνεια αυτό το θεατρικό κομψοτέχνημα. Πόσος σεβασμός και τρυφερότητα, που τα νοιώθεις από το πρώτο δευτερόλεπτο δόθηκαν άπλετα μέσα στη εξαιρετική δουλειά της.

Ήταν που πείναγε μέσα η ψυχή μου, χτυπούσε τα φτερά της από μέσα.Τι νάκανα; Την τάιζα με ουρανό."(Ρακάς)

               Η παράσταση Θεόφιλος sold μας λέει εκτός των άλλων, ότι η τέχνη κάποτε ζούσε ανάμεσα στους ανθρώπους χωρίς να προσδοκεί τιμή διαφημίσεις και sosial media.

"Είναι για να κορέσει μια πείνα χρωματική που τον βάζει να καταβροχθίζει φύση και να παράγει φύση με βουλιμία, μόνο που δε γλύφει, θάλεγες, τα δάχτυλα του. Έτσι και η αθωότητα προφταίνει να αποτυπωθεί στις ζωγραφιές του όπως η δροσιά στο δέρμα των πρωινών φρούτων."
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/theofilos-sold-1/