Η διεισδυτική ματιά της Βίλιας Χατζοπούλου συμπιέζει επιτυχώς σε ενενήντα λεπτά θεατρικής εμπειρίας τις εκατοντάδες μαρτυρίες πέρα από το τέως σιδηρούν παραπέτασμα, πρωτόλεια απουπωθείσες στο ομώνυμο βιβλίο της Σβετλάνα Αλεξέγιεβιτς “Second-hand χρόνος”, βραβευμένο με Νόμπελ λογοτεχνίας το 2015. Παρά το γεγονός ότι ο θεατρικός χρόνος είναι γραμμικός, η μεταφορά μιας a priori λογοτεχνικής πολυφωνίας δια μέσου αφηγήσεων, ενέχει πάντα ένα ρίσκο να μην ανατάμει κομβικά το θυμικό του εκάστοτε θεατή. Πρόκειται, όμως, για ένα χαμηλό ρίσκο που αξίζει να ληφθεί, εφόσον κάθε σκηνική μετάβαση είναι εν προκειμένω και μια τομή, που κατευθύνει με τρόπο υποβλητικο το βίωμα του πόνου.

Αρχικά, η δύναμη του πρωτοτύπου έγκειται στην άρνησή του στο να εξαχθεί κάποιο κυρίαρχο νόημα, προϊόν συμπίεσης σειράς μαρτυριών σε ένα ενιαίο ιστορικό corpus. Η θεατρική μεταφορά του έργου ακολουθεί πιστά την παραπάνω συνταγή, και ως οφειλει παραμένει μια μηχανή παραγωγής νοήματος, συγκολλώντας τα θραύσματα ως την πολυπόθητη κάθαρση, προκειμένου ο θεατής να πάρει κάτι μαζί του φεύγοντας.

Παράλληλοι μονόλογοι που τέμνονται, μια δυσφορία, μια ματαίωση της ελπίδας που όλα τα επι γης οικονομικά συστήματα εμπορεύονται αφειδώς για να κερδίσουν τιμητές, πελάτες ενθουσιώδεις που αναζητούν «νέους ήρωες» και πρότυπα ματεριαλιστικά, σε κάθε νέο ιστορικό κατώφλι που διαβαίνουν. Πάντα προκύπτει ένα κενό, αδύνατο να κλείσει πλήρως.

Σε κάθε εναλλαγή διηγήσεων, φωτισμών και μελωδιών, ο θεατής εμβρόντητος χρειάζεται να αποδεχτεί το ότι η μαρτυρία που μόλις τον έβαλε σε σκέψεις συγκινώντας τον, χάθηκε για πάντα. Απλώς «πέρασε», όπως και ο χρόνος, σε πρώτο ή δεύτερο χέρι, ας είναι, δεν έχει σημασία. Σημασία έχει το επιμύθιο της παράστασης, από τα στόματα εκείνων που με τη φωνή τους πρόλαβαν οριακά να πουν στον κόσμο ότι τους σύνθλιψε η Ιστορία.

https://www.more.com/gr-el/tickets/theater/xronos-apo-deutero-xeri/