Διαβάσαμε το βιβλίο "Καλή αντάμωση Σμύρνη μου" της Γιώτας Αγγελοπούλου.

Εκδόσεις: Αγγελάκη
Αριθμός Σελίδων 162
Βιβλιοδεσία Χαρτόδετο
Διαστάσεις 14x21
Ημ. Έκδοσης Φεβρουάριος 2023
ISBN 978-960-616-320-3

Κάθε βιβλίο που πέφτει στα χέρια μου, είναι ένα συνονθύλευμα πραγμάτων που κάνουν την εμπειρία μου κάθε φορά μοναδική. Ανάλογα με τα βιώματά που κουβαλά ο καθένας, κάθε έργο του ξυπνά διαφορετικά αισθήματα και μνήμες. Ο αναγνώστης είναι αυτός που βάζει την τελική πινελιά στο κάθε βιβλίο που διαβάζει, ανάλογα με την οπτική και την διάθεση του, το βιώνει διαφορετικά κάθε φορά από τους υπόλοιπους. Η μυρωδιά του χαρτιού, η αφή στα χέρια μου όταν το κρατώ, τα γεγονότα που βλέπω ζωντανά μπροστά μου σαν εικόνες να περιγράφονται, δημιουργούν κάθε φορά πολυδαίδαλα ταξίδια στο νου και στη καρδιά μου. Η ανάγνωση βιβλίων είναι μια μοναδική προσωπική ιεροτελεστία που άλλοτε μας συναρπάζει, άλλοτε μας στεναχωρεί, άλλοτε μας κρατά σε αγωνία και άλλοτε μας κάνει να ονειρεύομαστε και να ταξιδεύουμε.

Ένα τέτοιο βιβλίο που με έκανε να βιώσω όλα τα παραπάνω, είναι το "Καλή αντάμωση Σμύρνη μου" της Γιώτας Αγγελοπούλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγγελάκη και είναι βασισμένο σε αληθινά γεγονότα. Η Γιώτα Αγγελοπούλου, όπως φαίνεται είναι λάτρης της Ιστορίας και των ιστοριών. Έχει ήδη άλλα δύο βιβλία στο ενεργητικό της: ένα δίτομο ιστορικό μυθιστόρημα (Το Νησί Πέρα από την Ακτή, εκδόσεις Αγγελάκη στα ελληνικά αλλά και στα αγγλικά) και ένα ακόμα με αληθινές ιστορίες ( Επανάσταση 1821 γένους θηλυκού, εκδόσεις Αγγελάκη).

 Λίγα λόγια για την υπόθεση:

Μια ήρεμη, καλοκαιρινή νύχτα του 1843, δυο βλέμματα συναντήθηκαν στους μαχαλάδες της Σμύρνης. Εκείνος, ο Πέρσι Έβανσον, ήταν ένας Άγγλος αξιωματικός του βασιλικού Συντάγματος από γνωστή και εύπορη οικογένεια. Εκείνη, η Μυρτώ Σμυρλή, μια πανέμορφη μελαχροινή Ελληνίδα, που ήτο δεν ήτο 15 χρονών. Με το που αντίκρυσαν ο ένας τον άλλο τυχαία στη γειτονιά της, οι καρδιές τους πήραν φωτιά, τα μηνίγγια τους μια φοβερή ανατριχίλα. Η Ελλάδα εξάλλου, δεν είχε τυχαία τη φήμη των ομορφότερων γυναικών. Έτσι και η νεαρή Μυρτώ προκαλούσε πανικό στο πέρασμα της, με την ομορφιά της. Επόμενο και μοιραίο ήταν να πιάσει στα δίχτυα της και τον Άγγλο αξιωματικό.

...Οι πανέμορφες γυναίκες της Σμύρνης, ως επί το πλείστο Ελληνίδες, ήταν πράγματι κοκέτες. Και παρόλο που σε διάφορα μέρη της Ελλάδας ήταν πολλές αυτές που πρόσεχαν την εμφάνιση τους, οι όμορφες Σμυρνιές είχαν αναγάγει την τέχνη της ομορφιάς σε επιστήμη. Εκτός από τα ρούχα έδιναν μεγάλη σημασία στο πρόσωπο τους. Φρύδια τονισμένα με μολύβι, χρώμα σε μάγουλα και χείλη, βαμμένα μάλλια και διάφορα άλλα μυστικά ομορφιάς έκαναν τους επισκέπτες από την Δύση να σαστίζουν από θαυμασμό μπροστά σε ένα ζευγάρι λαμπερά μάτια και ρόδινα μάγουλα, στα μαύρα μαλλιά και τον αλαβάστρινο λαιμό...

Ο Πέρσι δεν μπορούσε να πιστέψει ότι ζούσε αυτόν τον έρωτα. Έναν έρωτα με την πρώτη ματιά, από εκείνους που σου παίρνουν τα μυαλά. Ποια ήταν, πως θα την ξανασυναντούσε ήταν μερικά από τα ερωτήματα που τον βασάνιζαν μέρα νύχτα. Ώσπου, μια μέρα εντελώς τυχαία έμαθε ποια ήταν κι έγινε φίλος με τον πατέρα της, ώστε να μπορεί να βρίσκεται κοντά της. Μια μέρα μάζεψε όλο το θάρρος που είχε και την ζήτησε από τον  Παντελή Σμυρλή. Εκείνος δέχτηκε κ ήλθαν εις γάμου κοινωνίαν. Παρά τις κοινωνικές και πολιτιστικές διαφορές τους (καταγωγή, θρησκεία, ηλικία, κλπ.) ήταν πολύ αγαπημένοι και ευτυχισμένοι μαζί. Όμως αυτό δεν θα κρατούσε για πολύ. Λένε ότι τα γεγονότα πρώτα ρίχνουν τη σκιά τους και μετά εμφανίζονται. Έτσι, σύντομα μια σειρά αναπάντεχων γεγονότων θα φέρει προβλήματα και διαμάχες στη σχέση τους. Όταν όμως στη ζωή δυο καρδιές αγγίζονται βαθιά και αγκαλιάζονται πραγματικά, τότε θα αγαπιούνται ακόμα και μετά θάνατον. Κι ακόμα αν για οποιονδήποτε λόγο χωριστούν, σίγουρα κάπου θα ξανασυναντηθούν και θα ξαναγαπηθούν.

...Αν η γη είναι τόσο όμορφη πως θα είναι άραγε ο παράδεισος;...

Πόσες ιστορίες έχουν γραφτεί για την Σμύρνη. Ερωτικές, της λησμονιάς, της προσφυγιάς, στρατιωτικές, ιστορικές, άλλες λυπητερές κι άλλες χαρούμενες. Η Σμύρνη, που με τα πολλά προσωνύμια της (''γκιαούρ Ισμίρ'', ''η βασίλισσα του Λεβάντε'', το ''Στέμμα της Ιωνίας'', το ''Διαμάντι της Ανατολής'' κλπ.) και φυσικά με τα τραγικά γεγονότα της Μικρασιατικής καταστροφής το 1922, έγινε γνωστή σε κάθε σημείο του κόσμου κι έχει πάντα μια ξεχωριστή θέση στην Ιστορία και στην καρδιά μας. Η Σμύρνη που στεκόταν πάντα εκεί περίλαμπρη κι αγέρωχη με τα στενά της σοκάκια, το λιμάνι της με τα καραβάκια, τους μαχαλάδες με τους βερχανέδες, τις σαχνισιές, τους μιναρέδες, τους τρούλους και τα κωδωνοστάσια, το τραμ, τους λαούς τόσον πολλών εθνικοτήτων να ζουν αρμονικά.

Στο βιβλίο αυτό με συνεπήρε η κινηματογραφική πλοκή, που σε κρατά με κομμένη την ανάσα, σε κάθε μεγάλο γεγονός, από την πρώτη σχεδόν έως και την τελευταία σελίδα. Οι χαρακτήρες σου δημιουργούν έντονα συναισθήματα, πυροδοτούν την πνευματική σου περιέργεια και αγωνία για το τι θα γίνει παρακάτω και βιώνεις μαζί τους ότι κι αυτοί βιώνουν: το πρώτο σκίρτημα, την αγωνία, τον φόβο, την στεναχώρια, την χαρά. Μεγάλο ατού επίσης αυτού του βιβλίου πέρα από την έντονη και ενδιαφέρουσα πλοκή, είναι η έγχρωμη εικονογράφηση, οι πίνακες που συνοδεύουν αριστοτεχνικά τα κεφάλαια με μέρη και σκηνές από την Σμύρνη και την Κεϋλάνη.

Αδύναμα σημεία στο έργο αυτό όσο κι αν ψάχνω δεν μπορώ να βρω. Ίσως το μόνο που έχω να πω είναι ότι έχει μικρή έκταση. Θα μου άρεσε να το διάβαζα ίσως σε ένα πολυσέλιδο μυθιστόρημα, καθότι έχει πολύ ενδιαφέρουσες αναφορές και γεγονότα μέσα σε αυτό. 

Κεντρικό θέμα του βιβλίου είναι ο έρωτας. Πόσα κάνουμε για να τον κρατήσουμε ζωντανό; Πόσο εύκολο είναι να μπουν τρίτοι ανάμεσα μας; Ο έρωτας είναι μια αξία διαχρονική που πάντα νικάει και ζεσταίνει τις καρδιές των ανθρώπων όσα χρόνια κι αν περάσουν όσα γεγονότα κι αν συμβούν. Τα ήθη και τα έθιμα της εποχής επίσης, παρατίθενται με μαεστρία και μας ξαφνιάζουν ευχάριστα κάποιες φορές όταν δεν τηρούνται. Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ο γάμος του Πέρσι και της Μυρτώς ΔΕΝ έγινε από προξενιό και ελπίδα για μια καλύτερη ζωή όπως συνηθίζετο στις εποχές εκείνες, αλλά αντίθετα από αγνό, πηγαίο έρωτα με την πρώτη ματιά.

Το ύφος της συγγραφέως είναι γλαφυρό, ανθρώπινο, ζεστό, συμπονετικό. Η γλώσσα της απλή, κατανοητή μα συνάμα περιέχει διάφορες τοπικιστικές αναφορές και λέξεις (βερχανέδες, κασάμπα πεπόνι, τουμπερόζα, τα λουλούδια στο στήθος, ζεϊμπέκηδες κλπ.). Εντύπωση μου έκανε η τελευταία αυτή λέξη που σας προανέφερα και την έψαξα στο ίντερνετ, για να δω αν έχει κάποια σχέση με τον αγαπημένο μας και πολύ δημοφιλή χορό. Σύμφωνα με την wikipedia, oι Ζεϊμπέκοι ή Ζεϊμπέκηδες ήταν μουσουλμανικοί πληθυσμοί, που ζούσαν σε ένοπλες παράνομες ομάδες στα βουνά της δυτικής Ανατολίας από τα τέλη του 17ου αιώνα μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Θεωρούνταν λαϊκοί ήρωες και προστάτες του ανυπεράσπιστου λαού από τους τσιφλικάδες, τους ληστές των βουνών και τους φοροεισπράκτορες. Κουβαλούσαν πάντα πάνω τους το όπλο τους, το γιαταγάνι και κάποια πυροβόλα. Και όντως οι Ζεϊμπέκοι έχουν υψηλή θέση τόσο στην ελληνική όσο και στην τουρκική λαογραφία. Ο χορός τους, "Ζεϊμπέκικος", στον οποίον παρίσταναν τα γεράκια, επιβιώνει μέχρι τις μέρες μας. Kαταλαβαίνουμε αμέσως πόση μεγάλη επιρροή στην ελληνική επικράτεια είχε η Σμύρνη και η Ανατολή γενικότερα.

Πέρσι συμπληρώθηκαν εκατό χρόνια από την Μικρασιατική καταστροφή. Μια επέτειος που ευαισθητοποίησε τους καλλιτέχνες διαφορετικών τομέων να δημιουργήσουν μια πληθώρα έργων: θεατρικών παραστάσεων, βιβλίων, ταινιών, συναυλιών και κάθε είδους καλλιτεχνικής σύμπραξης που παρουσιάστηκε με μεγάλη επιτυχία. Η εθνική μας ιστορία και το τραύμα του ξεριζωμού που υπάρχει μέσα μας, έδωσε καλλιτεχνική τροφή σε όλους ώστε να δημιουργήσουν ξανά, την χρονιά που μας πέρασε, μετά από μια δύσκολη διετία λόγω του Covid-19.

Η Γ.Α. αποδείχτηκε τελικά άρτια γνώστρια της  Σμυρναίικης λαογραφίας, ιστορίας και ηθογραφίας. Είμαι σίγουρη λοιπόν ότι αυτό το βιβλίο θα σας συναρπάσει όπως με εντυπωσίασε και μένα. Ευχόμαστε στην Γιώτα να είναι καλοτάξιδη η δική της Σμύρνη και ευχόμαστε να διαβάσουμε σύντομα και τις επόμενες ιστορίες της.

 ---

Βιογραφικό:

Η Γιώτα Αγγελοπούλου γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Είναι πτυχιούχος Οικονομικών Επιστημών με μεταπτυχιακές σπουδές στο marketing.

Η επαγγελματική της σταδιοδρομία ξεκίνησε από τον χώρο της διαφήμισης ως κειμενογράφος και υπεύθυνη δημιουργικού σε μεγάλες διαφημιστικές της Ελλάδας και σε πολυεθνικές εταιρείες.

Από τις εκδόσεις Αγγελάκη κυκλοφορούν τα βιβλία της: "Επανάσταση 1821 Γένους Θηλυκού" υπό την αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου και το ιστορικό μυθιστόρημα "Το Νησί πέρα από την Ακτή" (βιβλίο I & ΙΙ και στην αγγλική γλώσσα "The Island Beyond the Coast") υπό την αιγίδα των Υπουργείων Τουρισμού, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου, του Ελληνοκινεζικού Επιμελητηρίου, του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς και της UNESCO Πειραιώς και Νήσων.
---

Δελτίο τύπου:

Η αγάπη είναι σαν τον άνεμο. Δεν ξέρεις ούτε από πού έρχεται ούτε προς τα πού πηγαίνει. Ένα άγγιγμα ή μια λέξη μπορεί να την κερδίσει, ένα παγωμένο βλέμμα μπορεί να την διώξει μακριά.

Το καλοκαίρι του 1843, η μοίρα έφερε στη Σμύρνη τον Πέρσι, έναν νεαρό Άγγλο λοχαγό, για να τον κατακτήσει η Μυρτώ, ένα κορίτσι με μαύρα μάτια, μόλις δεκαπέντε χρονών. Από την βραδιά, της πρώτης ματιάς στο παραθύρι, ο Πέρσι δεν έχασε στιγμή να μηχανεύεται τρόπους για να βλέπει την Μυρτώ. Κατάφερε να γνωρίσει και τον πατέρα της και παρόλο που δεν ήταν εύκολο να δεχτεί κάποιον ξένο στο σπίτι του, ο καλός χαρακτήρας του Πέρσι, σε συνδυασμό με τον υψηλό στρατιωτικό βαθμό του, του εξασφάλισαν την είσοδο στο σπίτι της οικογένειας του Παντελή Σμυρλή.

Οι μέρες κυλούσαν πολύ γρήγορα και έλαμπαν από το χρυσό φως του ήλιου που έπεφτε απ’ άκρη σ’ άκρη στην όμορφη Σμύρνη. Εκείνες οι μέρες ήταν οι πιο ευτυχισμένες για την Μυρτώ και τον Πέρσι. Κανείς από τους δυο δεν μπορούσε να φανταστεί τις συμφορές που τους περίμεναν.